Naučnici napravili prve nuklearne satove na svijetu
Naučnici su konstruisali prve nuklearne satove na svijetu, što predstavlja veliki korak ka razvoju otpornijih i potencijalno preciznijih uređaja za mjerenje vremena, koji bi mogli pomoći i u istraživanju skrivenih tajni svemira.
Prema izvještaju objavljenom u časopisu "Nature", dva nezavisna tima, jedan u Evropi i drugi u Kini, razvila su funkcionalne uređaje koji mjere vrijeme koristeći promjene energije unutar atomskog jezgra, umjesto elektrona, kao što je slučaj kod današnjih satova.
Obećavaju veću stabilnost i prenosivost
Atomski satovi, koji predstavljaju osnovu globalnih standarda za mjerenje vremena, izuzetno su precizni, ali mogu biti osjetljivi na vibracije i promjene temperature.
Nuklearni satovi, koji koriste rijetki izotop torij-229 ugrađen u kristale, obećavaju veću stabilnost i prenosivost, jer je atomsko jezgro zaštićeno duboko unutar atoma.
Ideja o nuklearnim satovima prvi put je predložena prije više od 20 godina, a njena realizacija postala je moguća nakon ključnih naučnih dostignuća tokom 2024. godine koja su omogućila preciznu lasersku kontrolu jezgra torija.
U novom istraživanju naučnici sa TU Wien i Univerziteta Tsinghua koristili su specijalizirane ultraljubičaste lasere i sisteme povratne sprege kako bi pratili nuklearni otkucaj, omogućavajući pouzdan rad satova.
Novo sredstvo za istraživanja u fundamentalnoj fizici
Njihovi prvi prototipi odstupaju za približno jednu sekundu tokom nekoliko miliona godina, što predstavlja impresivan rezultat za prvi pokušaj, iako još uvijek zaostaju za najpreciznijim atomskim satovima.
Dizajn zasnovan na kristalima zahtijeva manje ekstremno hlađenje, što otvara mogućnosti za primjenu u navigaciji, komunikacijama i kompaktnim elektronskim uređajima.
Osim unapređenja tehnologije mjerenja vremena, nuklearni satovi mogli bi postati i novo sredstvo za istraživanja u fundamentalnoj fizici, uključujući potragu za mogućim efektima tamne materije ili veoma sitnim promjenama osnovnih prirodnih konstanti.
federalna.ba/AA
Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.