Brisel traži funkcionalnije institucije u BiH, osuđuje secesionističku retoriku i veze s Rusijom

Evropski parlament danas bi trebao razmatrati godišnji izvještaj o Bosni i Hercegovini za 2025. godinu, dokument u kojem se analizira napredak zemlje na putu ka članstvu u Evropskoj uniji, ali i ukazuje na brojne političke, institucionalne i društvene izazove koji i dalje usporavaju reformske procese.

Izvještaj, koji je pripremila Evropska komisija, obuhvata širok spektar tema – od funkcionisanja demokratskih institucija i vladavine prava do medijskih sloboda, energetske politike, ekonomskih reformi i regionalne stabilnosti.

Poziv za ubrzanje evropskih integracija

Među ključnim porukama dokumenta nalazi se zahtjev da Bosna i Hercegovina što prije uspostavi pregovaračku strukturu za pristupanje Evropskoj uniji. Evropske institucije posebno insistiraju na imenovanju glavnog pregovarača koji bi koordinirao buduće pregovore s Briselom, uz poštivanje odluka Ustavnog suda Bosne i Hercegovine.

U izvještaju se ističe da je za nastavak evropskog puta neophodno jačanje kapaciteta državnih institucija, kao i stvaranje mehanizama koji će spriječiti dugotrajne političke blokade i zloupotrebu prava veta u procesu donošenja odluka.

Evropska komisija navodi da decentralizovan ustavni sistem sam po sebi nije prepreka članstvu u Evropskoj uniji, ali upozorava da postojeći institucionalni okvir mora biti prilagođen evropskim standardima i presudama domaćih i međunarodnih sudova.

Kritike zbog političkih tenzija i odnosa s Rusijom

U dokumentu se osvrće i na politička dešavanja u zemlji tokom protekle godine. Posebna pažnja posvećena je aktivnostima vlasti Republike Srpske, pri čemu se kritikuju bliski politički odnosi s Rusijom te retorika koja dovodi u pitanje teritorijalni integritet i ustavni poredak Bosne i Hercegovine.

Evropska komisija ponovo je izrazila podršku radu Ureda visokog predstavnika (OHR), uz podsjećanje da će njegovo zatvaranje biti moguće tek nakon ispunjavanja uslova predviđenih Agendom 5+2.

U izvještaju se navodi i da je predsjednik SNSD-a Milorad Dodik početkom ove godine boravio u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje se sastao s američkim zvaničnicima, dok su pojedini funkcioneri iz Republike Srpske u međuvremenu uklonjeni s američkih sankcijskih lista.

Vladavina prava i reforma pravosuđa među prioritetima

Značajan dio izvještaja posvećen je stanju u pravosuđu i provođenju sudskih odluka. Evropska komisija podsjeća na obavezu provođenja presuda Evropskog suda za ljudska prava i Ustavnog suda BiH, te poziva nadležne institucije da osiguraju puno poštivanje njihovih odluka.

Vlasti Republike Srpske pozvane su da omoguće popunjavanje sastava Ustavnog suda BiH imenovanjem nedostajućih sudija, dok se od svih nivoa vlasti traži snažnija borba protiv korupcije i organizovanog kriminala, kao i nastavak reforme javne uprave.

Upozorenja zbog stanja u medijskom sektoru

Evropska komisija izrazila je zabrinutost zbog finansijske situacije u javnom radiotelevizijskom sistemu, posebno kada je riječ o BHRT-u. Vlasti su pozvane da pronađu dugoročno i održivo rješenje za finansiranje javnih emitera kako bi se osiguralo njihovo nesmetano funkcionisanje.

Istovremeno, u izvještaju se ukazuje na sve češće prijetnje i pritiske na novinare, kao i na rastući problem širenja dezinformacija u javnom prostoru.

Pomirenje, suočavanje s prošlošću i regionalna stabilnost

U poglavlju koje se odnosi na proces pomirenja naglašava se potreba odlučnijeg suprotstavljanja historijskom revizionizmu, negiranju genocida i veličanju osuđenih ratnih zločinaca.

Kao primjeri pojava koje izazivaju zabrinutost navedeni su isticanje ustaških simbola tokom koncerata hrvatskog pjevača Marka Perkovića Thompsona, okupljanja četničkih pokreta u Višegradu, ali i pojedine javne izjave političkih zvaničnika koje se odnose na poslijeratne zločine komunističkog režima.

Komisija je također upozorila na ideju takozvanog „srpskog sveta“, ocijenivši da takvi politički koncepti mogu negativno utjecati na sigurnost i stabilnost zapadnog Balkana.

Energetika i ekonomske reforme

Kada je riječ o ekonomiji, Evropska komisija naglašava važnost usvajanja Reformske agende i korištenja finansijskih sredstava dostupnih kroz evropski Plan rasta za Zapadni Balkan.

U energetskom sektoru preporučuje se smanjenje ovisnosti o ruskom prirodnom gasu, intenzivnije ulaganje u obnovljive izvore energije te pažljivo planiranje novih infrastrukturnih projekata u gasnom sektoru.

Izvještaj se osvrće i na potrebu jače zaštite žena od nasilja, efikasnijeg upravljanja migracijskim tokovima te rješavanja problema s kojima se bosanskohercegovački prijevoznici suočavaju na tržištu Evropske unije.

Dokument Evropske komisije predstavlja svojevrsnu mapu puta za naredni period, ali i podsjetnik da će tempo približavanja Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji u velikoj mjeri zavisiti od spremnosti domaćih institucija da provedu dugo najavljivane reforme.

federalna.ba

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.