EU pokrenula sigurni satelitski komunikacijski sistem za vojnu i vladinu upotrebu

Evropska unija pokrenula je vlastiti sigurni i šifrirani satelitski komunikacijski sistem, što predstavlja veliki korak ka jačanju evropskog suvereniteta u svemiru i odbrambenih kapaciteta, izjavio je u utorak evropski komesar za odbranu i svemir Andrius Kubilius.

„Pokrenuli smo veoma važne operacije GOVSATCOM-a povezane s djelovanjem u visokorizičnim uslovima. To znači da sve države članice sada imaju pristup suverenoj satelitskoj komunikaciji – vojnoj i vladinoj – koja je sigurna, šifrirana, izgrađena u Evropi i kojom se upravlja iz Evrope, pod evropskim okvirom“, rekao je Kubilius.

On je pokretanje sistema opisao kao „prvi korak“ ka potpuno autonomnoj evropskoj svemirskoj komunikacijskoj arhitekturi, dodajući da će se pokrivenost i propusni kapacitet globalno proširiti do 2027. godine kroz dodatne kapacitete kupljene od komercijalnih partnera, uz stroge sigurnosne mjere.

Kubilius je potvrdio i da se paralelno razvija sljedeća generacija sigurnog satelitskog sistema EU-a – IRIS2, za koji se očekuje da će započeti s početnim uslugama 2029. godine.

Višeorbitalna konstelacija IRIS2, koja će se sastojati od oko 290 satelita, osmišljena je kako bi osigurala šifriranu komunikaciju za institucije EU-a, države članice i javne agencije.

„Virtualna Evropska svemirska komanda" i finansiranje projekta

Projekt je dobio dodatnu hitnost zbog rata u Ukrajini koji je u toku, ali i rastućih političkih tenzija u Sjedinjenim Američkim Državama, što je ubrzalo nastojanja Evrope da zaštiti osjetljivu svemirsku infrastrukturu.

Kubilius je također predložio formiranje „virtualne Evropske svemirske komande“, koja bi omogućila državama članicama da efikasnije dijele i mobiliziraju svemirske resurse u vrijeme krize ili rata.

Takva saradnja činila bi ključni stub planiranog Evropskog štita svemirske odbrane, koji bi, kako je rekao, trebao biti predstavljen kasnije ove godine u okviru Mape puta spremnosti za odbranu Evropske komisije.

Govoreći o finansiranju, Kubilius je istakao da Komisiju očekuju pregovori o narednom Višegodišnjem finansijskom okviru EU-a, uz prijedlog peterostrukog povećanja sredstava za svemir i odbranu.

U međuvremenu, generalni direktor Evropske svemirske agencije (ESA) Josef Aschbacher upozorio je da Evropa zaostaje za globalnim konkurentima.

„U 2024. godini Sjedinjene Američke Države uložile su šest puta više u javno finansiranje svemira nego svi evropski akteri zajedno. Kina je potrošila 50 posto više u poređenju s Evropom, a kao rezultat toga, globalni udio Evrope smanjen je za 50 posto u relativnim iznosima između 2019. i 2024. godine“, rekao je Aschbacher.

federalna.ba/AA