Vučić, Le Pen, Netanyahu, Meloni: Desnica pružila podršku Orbánu uoči izbora u Mađarskoj

Predstojeći parlamentarni izbori u Mađarskoj, zakazani za 12. april, prerastaju okvire nacionalne politike i sve više se nameću kao simbolična prekretnica za globalni krajnje desni i populistički pokret. U tom kontekstu, lideri desnice i krajnje desnice iz Evrope i svijeta javno su stali uz premijera Viktora Orbána, iako se on, prema aktuelnim anketama, suočava s ozbiljnim padom podrške i mogućnošću izbornog poraza.

Ovosedmični predizborni video koji je Orbán objavio na društvenim mrežama okuplja gotovo desetak istaknutih političara desnice, među kojima su italijanska premijerka Giorgia Meloni, njen koalicioni partner Matteo Salvini, liderica francuske krajnje desnice Marine Le Pen, te Alice Weidel, jedna od čelnica njemačke Alternative za Njemačku (AfD).

„Evropi je potreban Viktor Orbán“, poručuje Weidel u snimku, otvoreno predstavljajući mađarskog premijera kao ključnu figuru u borbi protiv liberalnih i proevropskih politika unutar Evropske unije.

Marine Le Pen dodatno naglašava ideološku povezanost, hvaleći Orbána kao jednog od lidera koji, prema njenim riječima, predvode „kamp patriota i branilaca suverenih nacija“. Ironično, Orbán je ranije sam Mađarsku opisao kao „petrijevu posudu neliberalizma“, što je postalo jedno od najčešće citiranih određenja njegove političke vizije.

Thank you for your support! @MorawieckiM, @RobSchneider, @GiorgiaMeloni, @predsednikrs, @MLP_officiel, @matteosalvinimi, @AndrejBabis, @JMilei, @Alice_Weidel, @Santi_ABASCAL, @netanyahu, @herbert_kickl pic.twitter.com/7JI021IgRq

— Orbán Viktor (@PM_ViktorOrban) January 11, 2026

Orbán i Meloni: savezništvo na osnovu suvereniteta i identiteta

Giorgia Meloni u video-poruci naglašava ideološke sličnosti između svoje vlade i Orbánove administracije, ističući zajedničko zalaganje za Evropu nacionalnih država, kulturnog identiteta i, kako navodi, hrišćanskih vrijednosti.

„Zajedno stojimo za Evropu koja poštuje nacionalni suverenitet i ponosna je na svoje kulturne i vjerske korijene“, poručila je Meloni, potvrđujući sve otvorenije približavanje različitih desničarskih pokreta širom kontinenta.

Autoritarni bilans i rastući unutrašnji otpor

Podrška međunarodne desnice dolazi nakon turbulentne godine za Orbánovu vladu. Njegova administracija našla se pod snažnim kritikama zbog pokušaja zabrane Pride događaja, dodatnog gušenja nezavisnih medija i nevladinih organizacija, kao i dugogodišnjeg urušavanja demokratskih institucija i vladavine prava.

Istovremeno, Orbán se suočava s najozbiljnijim političkim izazovom u posljednjih desetak godina. Njegov protivnik Péter Magyar, nekada visoki funkcioner vladajuće stranke Fidesz, predvodi opozicionu stranku Tisza i prema anketama uživa rastuću podršku birača.

Ekonomski problemi, stagnacija, rast troškova života i sve slabiji javni servisi dodatno opterećuju vladajuću strukturu, što se reflektuje i u padu rejtinga Fidesza.

Internacionalni ugled kao adut u kampanji

U takvim okolnostima, Fidesz nastoji istaknuti Orbánove međunarodne veze kao ključni politički kapital. Prema riječima Mártona Benea, političkog analitičara Instituta za političke nauke TK u Budimpešti, vlast pokušava prikazati Orbána kao iskusnog državnika s globalnim uticajem, za razliku od njegovog protivnika, kojeg predstavljaju kao političkog novajliju.

„Orbánovi međunarodni kontakti se koriste kao dokaz stabilnosti i sposobnosti da Mađarsku vodi kroz globalne krize“, navodi Bene.

Nasuprot tome, kampanja Pétera Magyara fokusirana je gotovo isključivo na unutrašnje teme – borbu protiv korupcije, jačanje institucija i deblokadu milijardi eura zamrznutih evropskih fondova.

Ukrajina, Rusija i narativ o „miru“

Video sadrži i poruke o ratu u Ukrajini, pitanju koje je dodatno izolovalo Mađarsku unutar Evropske unije. Orbán, poznat kao evropski lider najbliži ruskom predsjedniku Vladimiru Putinu, više puta je blokirao zajedničke odluke EU o pomoći Ukrajini, zbog čega ga kritičari nazivaju „Putinovim trojanskim konjem u Briselu“.

U snimku, Alice Weidel tvrdi da Orbán „vodi borbu za mir u Ukrajini“, dok Matteo Salvini poručuje: „Ako želite mir, glasajte za Fidesz.“

Širok, ali kontroverzan savez

Među liderima koji su se pojavili u videu nalaze se i Herbert Kickl iz austrijske Slobodarske partije (FPÖ), bivši češki premijer Andrej Babiš, kao i predsjednici Srbije i Argentine – Aleksandar Vučić i Javier Milei.

Posebnu pažnju izazvalo je i pojavljivanje izraelskog premijera Benjamina Netanyahua, uprkos činjenici da Izrael zvanično bojkotuje AfD i FPÖ zbog njihovih antisemitističkih korijena, kako je podsjetio izraelski list Haaretz.

Iako u videu nema američkih zvaničnika, Orbán je nedavno objavio pismo Donalda Trumpa, u kojem mu bivši američki predsjednik želi sreću na izborima i hvali njegovu posvećenost „vjeri, porodici i suverenitetu“.

Izbori s globalnim značenjem

Prema analitičarima, ishod izbora u Mađarskoj imaće dalekosežne simboličke posljedice. Márton Bene ističe da bi eventualni pad Orbánovog režima predstavljao ozbiljan udarac za globalni iliberalno-populistički pokret.

„Orbánova Mađarska bila je jedan od prvih i najstabilnijih modela ovog političkog talasa. Njegov poraz doveo bi u pitanje narativ o neizbježnom i jedinstvenom usponu krajnje desnice širom svijeta“, zaključuje Bene.

Za mnoge, 12. april neće biti samo dan izbora u Mađarskoj, već test snage i održivosti jednog političkog projekta koji je godinama oblikovao evropsku i globalnu desnicu.

federalna.ba/The Guardian