Sedam mjesta širom svijeta koja su inspirisala misteriozne zločine Agathe Christie

Od Devona i Londona do Nila i Petre, putovanja Agathe Christie oblikovala su neke od najpoznatijih misterija na svijetu – a putnici i danas mogu slijediti njen trag.

Pedeset godina nakon njene smrti 1976. godine, Agatha Christie i dalje ostaje neprikosnovena kraljica kriminalističkog romana. Njene knjige prodate su u više od dvije milijarde primjeraka širom svijeta, a njen utjecaj proteže se od japanske detektivske književnosti do savremenih holivudskih “ko je ubica” filmova.

No, Christie je bila i strastvena putnica. Njeno prvo putovanje izvan Britanije bilo je u Egipat kada je imala 18 godina, a 1922. godine ona i njen prvi suprug, Archibald Christie, krenuli su na veliku turneju: desetomjesečno putovanje iz Britanije kroz Južnu Afriku, Australiju, Novi Zeland i Kanadu.

Njena putovanja oblikovala su mnoge njene najpoznatije romane – od krstarenja egipatskim Nilom koja su inspirisala Smrt na Nilu do putovanja vozom koja su postala Ubistvo u Orijent ekspresu. Za Christie, vozovi i brodovi bili su savršena mjesta za ubistvo.

„Shvatila je da način putovanja okuplja ljude koji se inače ne bi našli na istom mjestu, te da zapravo imaju pristup većoj i raznovrsnijoj količini informacija nego u drugim okruženjima, uprkos izolaciji“, kaže dr. Michelle Kazmer, profesorica i dekanesa na Univerzitetu Florida State te vodeća stručnjakinja za Agathu Christie, piše BBC.

Evo sedam mjesta širom svijeta gdje putnici mogu doživjeti život i djelo Agathe Christie.

1. Južni Devon, Velika Britanija

Agatha Christie rođena je u gradu Torquay, a Engleska rivijera zauzima važno mjesto i u njenom životu i u njenim pričama. Njena nekadašnja kuća, Greenway House na rijeci River Dart, danas je muzej ispunjen njenim namještajem i zanimljivim predmetima, kao i bibliotekom koja sadrži brojna prva izdanja njenih knjiga.

Jedna od najpoznatijih lokacija je Burgh Island, koja je inspirisala smrtonosno okruženje romana And Then There Were None ( I onda ih nije bilo nijedno). „Burgh Island je izuzetno mjesto“, kaže Matt Newbury, kreativni direktor International Agatha Christie Festivala. „Odsječen je od kopna dva puta dnevno zbog plime i oseke i ponekad se opisuje kao ostrvo s radnim vremenom.“ Art Deco hotel na ostrvu, u kojem je Christie nekada boravila, kasnije je postao jeziva vila prikazana u romanu.

Otok Burgh, uz obalu Južnog Devona, navodno je poslužio kao inspiracija za mjesto radnje romana And Then There Were None ( I onda ih nije bilo nijedno ) Foto: Getty Images

2. London, Velika Britanija

Do 1930-ih, Agatha Christie je posjedovala osam kuća, šest u Londonu. Među najpoznatijima su 58 Sheffield Terrace, gdje je živjela više od pet godina, i 22 Cresswell Place, kupljena nakon razvoda od prvog supruga.

Mnogi njeni likovi, uključujući Poirota, provodili su vrijeme u Londonu. London Walks nudi šetnje s vodičem po lokacijama iz njenih romana, dok St Martin's Theatre u West Endu prikazuje The Mousetrap, najduže izvođenu predstavu na svijetu, poznatu i po svom iznenadnom kraju, koji publika tradicionalno ne smije otkriti.

The Mousetrap se igra u St Martin's Theatre od 1974. godine, čime je postala najduže izvođena predstava na svijetu. Foto: Alamy

3. Luxor i Aswan, Egipat

Agatha Christie je Egipat prvi put posjetila 1908. godine, boraveći sa majkom u zgradi koja je danas Cairo Marriott Hotel. Godinama kasnije, postala je stalni posjetilac, prateći svog drugog supruga, arheologa Max Mallowan, na iskopavanjima.

Ova putovanja inspirisala su roman Death on the Nile (Smrt na Nilu), smješten na krstarenju Nilom. Brod koji je poslužio kao inspiracija, Steam Ship Sudan, plovi između Aswan i Luxor od 1885. godine – srećom, bez zabilježenih ubistava na brodu.

Roman Death Comes as the End (Smrt dolazi na kraju) potpuno je smješten u drevni egipatski grad Tebu. Putnici mogu istražiti kompleks hramova Karnak Temple i Dendera Temple Complex – uključujući Hatorin hram spomenut u knjizi. U blizini Aswan nalaze se hramovi Philae temples i monumentalni kompleks Abu Simbel, koji se pojavljuje kao mjesto pokušaja ubistva u Smrt na Nilu.

Steam Ship Sudan, koja je inspirisala roman Death on the Nile (Smrt na Nilu), i danas plovi između Aswan i Luxor. Foto: Alamy

4. Istanbul, Turska

Orient Express je imala posebno mjesto u životu Agatha Christie. Njeno prvo solo putovanje nakon razvoda 1928. godine bilo je upravo ovim vozom, a kasnije je često putovala njime s Max Mallowan. Originalni voz, koji je ovjekovječen u romanu Murder on the Orient Express (Ubistvo u Orijent ekspresu), prestao je sa radom 2009. godine, ali luksuzni Venice-Simplon Orient Express danas ponovo izvodi putovanje koristeći obnovljene vagone iz 1920-ih.

Christie je roman Ubistvo u Orijent ekspresu napisala dok je boravila u Pera Palace Hotel, izgrađenom 1892. godine za putnike koji su stizali vozom. Hotel i danas slavi svoju književnu povezanost kroz Agatha Christie Suite, opremljen periodnim predmetima poput pisaće mašine Underwood.

Putovanje Orient Expressom inspirisalo je jedan od najpoznatijih romana Agathe Christie. Foto: Alamy

5. Cape Town, Južna Afrika

„Christie i njen prvi suprug surfali su u Južnoj Africi tokom Grand Tour 1922. i uživali u tome“, kaže dr. Kazmer. „Surfanje se tako našlo i u romanu The Man in the Brown Suit, ranom trileru djelimično smještenom u Južnoj Africi.“

Christie je surfala na Muizenberg Beach, jednom od najpoznatijih surf lokacija u Cape Townu, poznatoj po blagim talasima i šarenim viktorijanskim kabinama za kupanje. Boravila je u Mount Nelson Hotel (danas pod Belmond Ltd), poznatom po ružičastoj fasadi i pogledu na Table Mountain.

Muizenberg Beach je jedna od najpopularnijih lokacija za surfanje u Cape Town, poznata po blagim talasima i dugoj tradiciji surf kulture. Foto: Alamy

6. Barbados

Za razliku od neprestano putujućeg Herculea Poirota, koji je u njenim pričama putovao kroz Bliski istok i Evropu, Miss Marple je van Britanije putovala samo jednom. Roman A Caribbean Mystery smješten je na fiktivnom ostrvu St Honore, inspirisanom Christienim putovanjem na Barbados 1956. godine.

Autorica je boravila u Coral Reef Club, koji je kasnije pretvorila u Miss Marplin Golden Palms Resort. Danas ovaj porodični hotel i dalje zadržava atmosferu klasične engleske seoske kuće prenesene u tropski ambijent.

Surova obala Barbados ostavila je snažan trag u mašti Agathe Christie. Foto: Alamy

7. Petra, Jordan

Dugo prije nego što je Petra postala poznata kao filmska lokacija za Indiana Jones and the Last Crusade, Agatha Christie je koristila ovaj grad u stijeni kao mjesto zločina. Njen roman Appointment with Death bio je kriminalistički putopis, prateći porodicu koja putuje od Jerusalema do Petre. Jordanski „Rose City“ prikazan je u mračnim tonovima, a uski kanjon Siq pretvoren je u „dolinu smrti“.

Prostrani grad u stijeni, Petra, inspirisao je srednjoistočne lokacije u djelima Agathe Christie, uključujući scene u romanu Appointment with Death. Foto: Alamy

federalna.ba