Burne reakcije u Chicagu: Protesti zbog Dodikovog govora i kontroverzne nagrade za demokratiju

Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a, boravio je u Sjedinjenim Američkim Državama gdje je u sali Univerziteta Judson u gradu Elgin učestvovao na događaju World Leaders Forum-a, u okviru kojeg mu je, prema navodima organizatora, dodijeljena nagrada za „demokratiju i liderstvo“. Njegovo gostovanje, kao i govor koji je održao pred prisutnima, izazvali su oštre reakcije dijela javnosti i organizacija, ali i proteste ispred same institucije.

Tokom večeri, ispred Univerziteta Judson održani su protesti koje su organizovale nevladine organizacije iz SAD-a – JednaBiH, JaBiH i MidwestBiH. Okupljeni demonstranti izrazili su nezadovoljstvo zbog odluke univerziteta da Dodiku omogući nastup i uruči priznanje, tvrdeći da se time legitimiziraju politički stavovi koje smatraju spornim i štetnim.

Na protestima su nošeni transparenti s oštrim porukama, a dio natpisa izazvao je posebnu pažnju zbog izražene retorike u kojoj se Univerzitet Judson optužuje da je, kako su naveli učesnici, „prodao Isusa Krista srpskom lobiju“ omogućivši gostovanje Miloradu Dodiku i bivšem guverneru Illinoisa Rodu Blagojevichu, koje demonstranti nazivaju „kriminalcima i negatorima genocida“.

U zajedničkom saopćenju organizacija navedeno je da smatraju neprihvatljivim davanje platforme političarima čije djelovanje, kako tvrde, godinama izaziva ozbiljne kontroverze u Bosni i Hercegovini, uključujući optužbe za podrivanje državnih institucija i negiranje genocida. Ističu da takvi događaji, prema njihovom mišljenju, doprinose relativizaciji političke odgovornosti i šalju „problematične poruke međunarodnoj javnosti“.

Dodatno su izrazili zabrinutost zbog navoda da su pojedinim učesnicima ranije kupljene ulaznice za događaj naknadno otkazane zbog ograničenog kapaciteta, dok su istovremeno oglašavana nova slobodna mjesta. Takva praksa, navode organizacije, otvara pitanja transparentnosti i mogućeg selektivnog odabira učesnika.

„Ova očigledna kontradikcija budi ozbiljnu sumnju da je riječ o ciljanoj selekciji i uklanjanju pojedinaca koji bi mogli postavljati legitimna pitanja o političkoj odgovornosti, antiustavnom djelovanju i narušavanju Dejtonskog mirovnog sporazuma“, navodi se u saopćenju.

Organizacije su poručile da akademske institucije ne bi smjele služiti kao platforma za promociju političkih aktera čije djelovanje, prema njihovim tvrdnjama, produbljuje političke i društvene podjele, te su najavile nastavak praćenja sličnih događaja i javnog djelovanja u SAD-u.

Istovremeno, sam Dodik je tokom obraćanja na događaju u Elginu govorio o političkim prilikama u Bosni i Hercegovini, međunarodnim odnosima i vlastitoj političkoj poziciji. U svom govoru ponovo je iznio stavove koji su već ranije izazivali kontroverze, uključujući negiranje pravosnažno utvrđenog genocida u Srebrenici, kao i reinterpretacije ratnih događaja u BiH i regionu.

Govoreći o Srebrenici, Dodik je ponovio tvrdnju da se, prema njegovom mišljenju, ne radi o genocidu, iako je ta činjenica utvrđena presudama međunarodnih sudova. Istovremeno je priznao da se zločin desio, ali je tvrdio da su zločini počinjeni nad svim narodima tokom rata u BiH. U nastavku obraćanja govorio je o ulozi međunarodne zajednice, NATO intervenciji u regionu, sankcijama koje su mu uvedene, kao i o političkim odnosima u BiH. Iznosio je i tvrdnje o historijskim događajima i globalnim političkim procesima, uključujući i kontroverzne interpretacije pojedinih događaja iz prošlosti.

Dodik je u govoru izrazio podršku američkom predsjedniku Donaldu Trumpu, navodeći da očekuje promjene u američkoj politici, te povlačeći paralele između svog političkog djelovanja i Trumpovog pristupa. Na kraju je zahvalio na dodijeljenoj nagradi, ističući da je doživljava kao priznanje svom političkom radu.

federalna.ba