Prošla godina je bila turbulentna za Evropsku uniju

Za nas uglavnom neradna, a za Evropsku uniju o kojoj sanjamo i kojoj bez zasukanih rukava težimo, 2021. godina bila je turbulentna. Obilježili su je, ali i prodrmali brojni izazovi. Odbrana granica, jačanje desnice, prvi izlazak članice iz zajednice, ali i odlazak dominantnih ličnosti evropske politike.

Prvog januara 2021. godine Britanci su se probudili u Velikoj Britaniji, zemlji koja je dan prije prestala biti članica Evropske unije voljom svojih građana. Za izlazak, Velika Britanija je tražila mnogo - u smislu da želi da uživa prava Unije, ali da ne bude njena članica. I danas mnogi ugovori na relaciji EU - Velika Britanija nisu u potpunosti riješeni, kao onaj o ribolovu. Pored Brexita, tu je problem migrantske krize na vanjskim granicama Unije, odnosno, kriza na granicama Poljske i Bjelorusije, gdje je Unija pokazala da je nedosljedna svojim politikama, zbog straha od Rusije. Ipak, Unija je tu da čuva leđa Ukrajini, svojoj članici.

“Naša zabrinutost zbog okupljanja ruske vojske na istočnoj ukrajinskoj granici je dobro poznata. Naš stav je veoma jasan. Mi i dalje pozivamo Rusiju da smanji eskalaciju tenzija i da se suzdrži od bilo kakve dalje agresije. Mi želimo da budemo u situaciji gdje su odnosi sa Rusijom dobri, ali to svakako zavisi od izbora koji budu donešeni u Moskvi. Dakle, nemojte sumnjati – ako Rusija napravi potez protiv Ukrajine, Unija će biti u poziciji da uvodi sankcije koje bi mogle nanijeti velike troškove. Mi smo uradili svoj posao u tom smislu”, poručila je Ursula von der Leyen, predsjednica Evropske komisije.

Odlazak, takoreći, zaštitnog lica EU Angele Merkel pokrenuo je polemiku o mogućem nasljedniku. Na njenu kancelarsku poziciju sjeo je Olaf Scholz i nova Vlada Njemačke, ali to ne rješava pitanje lidera Evrospke unije. U redu za nasljednika na mjesto evropskog lidera stoje mnogi. Prvi - francuski predsjednik Emmanuel Macron. Ipak, u toj zemlji podrška Macronu nije stopostotna. Nasuprot njemu stoje Marine Le Pen, ali i nova lica poput Erica Zemmoura i Valerie Pecresse, koji bi Francusku, ali i evropsku politiku mogli odvesti krajnje desno.

“Sve što želim je da zaštitimo naslijeđe. Mi branimo svoju zemlju, svoju domovinu, naslijeđe naših predaka i naslijeđe koje ćemo ostaviti svojoj djeci. Očuvanje naslijeđa nije neprijatelj modernog, ono je uslov za njegovo postojanje”, izjavio je Zemmour.

Sve više u desno ide i Poljska. Između ostalog, to se ogleda i u favoriziranju vlastitog zakona iznad Evropskog, čime je potkopala vrhovna prava Unije. Osim toga, Poljska je bila na pragu usvajanja novog kontroverznog zakona o medijima koji bi narušio jedan od osnovnih principa Unije, a to je sloboda izražavanja i medijska sloboda. Poljski predsjednik Andrzej Duda zaustavio je usvajanje tog zakona stavljanjem veta, pod pritiskom Unije.

“Smatramo da je ovaj broj predmeta narušio generalne principe autonomije, primaštva, efektivnosti i ujedinjene primjene sindikalnog prava i vežućih efekata vladajućeg Suda pravde. Smatramo da Ustavni sud više ne ispunjava zahtjeve nezavisnog i nepristrasnog suda osnovanog zakonom, kako to zahtijeva ugovor”, istakao je Paolo Gentiloni, komesar EU za ekonomiju.

Poljska nije jedina zemlja koja se s desne strane opire evropskim vrijednostima. Snažna je u tome Mađarska, ali i Češka. Te zemlje istočnog evropskog bloka su, uz Ukrajinu, važne Uniji zbog distanciranja, odnosno veze s Rusijom. Trenutno se Unija suočava s mnogo unutrašnjih problema, pa prvo mora pomoći sebi da bi mogla govoriti o daljnjem proširenju. Što se tiče zemalja regiona i Unije održan je niz bilateralnih, ali i multilateralnih sastanaka, posebno pred kraj godine, zbog aktuelnih dešavanja u našoj zemlji. Mi smo još daleko od Unije, a izgleda i da sama Unija sebi biva sve dalja uz struje koje su je lomile 2021. godine.

federalna.ba