Poljska razvija napredni sistem odbrane od dronova nakon incidenata s ruskim letjelicama

Poljska planira razvoj jednog od najnaprednijih sistema odbrane od dronova u Evropi nakon sumnji da su ruski dronovi tokom napada na Ukrajinu ulazili u njen zračni prostor.

Planirani sistem, poznat kao SAN, razvija poljsko-norveški konzorcij i namijenjen je zaštiti poljskih granica od dronova i niskoletećih zračnih prijetnji, navode poljski odbrambeni zvaničnici i industrijski partneri koje citira Financial Times.

Promijenjeno sigurnosno okruženje

Premijer Donald Tusk opisao je projekat kao „najmoderniji, najinteligentniji i najintegrisaniji sistem protivdronske odbrane u Evropi“, upozorivši da je rat koji Rusija vodi protiv Ukrajine značajno promijenio sigurnosno okruženje u regionu.

„Umjesto vizionarskih rasprava o budućim evropskim rješenjima, želimo sistem koji se može testirati i rasporediti na našoj granici što je prije moguće“, rekao je penzionisani poljski general Jaroslaw Gromadzinski za poljske medije.

Incidente izazvali ruski dronovi

Inicijativa dolazi nakon nekoliko incidenata u kojima su, prema sumnjama, ruski dronovi tokom napada na Ukrajinu ulazili u poljski zračni prostor.

U septembru prošle godine nekoliko dronova koje je lansirala Rusija prešlo je na teritoriju NATO-a prije nego što su presretnuti.

Takvi incidenti, kako navode zvaničnici, pokazali su slabosti postojećih sistema protivzračne odbrane, koji su prvenstveno dizajnirani za presretanje raketa ili aviona, a ne jeftinih dronova.

„Bili smo primorani koristiti borbene avione i skupe rakete protiv dronova koji koštaju samo mali dio toga“, rekao je Gromadzinski. „To je vrlo jasno pokazalo da nam je potreban slojeviti sistem odbrane posebno prilagođen ovoj vrsti prijetnje.“

Ko razvija sistem

Sistem SAN razvija konzorcij koji uključuje poljsku državnu odbrambenu grupu Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ), norvešku odbrambenu kompaniju Kongsberg Defence & Aerospace i poljsku kompaniju specijaliziranu za radare i protivdronske sisteme Advanced Protection Systems (APS).

APS je od početka ruske sveobuhvatne invazije 2022. godine isporučio Ukrajini radarske i protivdronske sisteme.

Prema trenutnim planovima, sistem će uključivati 18 mobilnih protivdronskih baterija opremljenih senzorima, radarima i naoružanjem postavljenim na vojna vozila.

Očekuje se da će prve operativne jedinice biti isporučene poljskim oružanim snagama kasnije ove godine, dok bi cijeli sistem trebao postati potpuno operativan u roku od oko dvije godine.

Spor oko finansiranja

Projekt bi se djelimično finansirao kreditima dostupnim kroz nove inicijative Evropske unije za finansiranje odbrane, čiji je cilj povećanje proizvodnje naoružanja širom Unije.

Međutim, plan finansiranja postao je političko pitanje u Poljskoj.

Opozicioni političari iz konzervativne stranke Pravo i pravda tvrde da bi oslanjanje na evropske odbrambene fondove moglo omogućiti Briselu veći uticaj na poljske odluke o nabavci.

Karol Nawrocki, kojeg podržava ta stranka, sugerirao je da bi se projekat mogao finansirati domaćim sredstvima, uključujući i korištenje rezervi centralne banke.

Rast vojnih izdvajanja

Poljska je postala jedan od najvećih evropskih potrošača za odbranu nakon što je Rusija pokrenula potpunu invaziju na Ukrajinu u februaru 2022. godine.

Vojna potrošnja sada prelazi četiri posto bruto domaćeg proizvoda (BDP), što je najviši nivo među članicama NATO-a.

Varšava je također ključni logistički centar za zapadnu vojnu pomoć Ukrajini i značajno je ulagala u novo naoružanje, uključujući tenkove, raketnu odbranu i artiljeriju.

federalna.ba/AA