Koze i ovce kao saveznici protiv požara: Evropa uvodi kontroliranu ispašu za zaštitu šuma

Dok se vatrogasci u Francuskoj i Španiji suočavaju s nedostatkom aviona za gašenje velikih požara, evropske vlasti i stručnjaci sve ozbiljnije razmatraju korištenje koza, ovaca i druge stoke kao pomoć u borbi protiv vatrene stihije.

Riječ je o sistemu kontrolirane ispaše životinja, kojim se smanjuje količina suhe i lako zapaljive vegetacije te stvaraju prirodne protupožarne zone.

Kontrolirana ispaša ove godine dobila je podršku Evropske komisije i vodećih evropskih poljoprivrednih organizacija kao jedan od načina za smanjenje rizika od širenja šumskih požara.

Istraživanja su pokazala da je ispaša stoke pomogla usporiti širenje požara u španskim regijama Extremadura, Andaluzija i Valencija.

Životinje uklanjaju nisko rastinje, travu i grmlje koje se tokom dugih sušnih perioda pretvara u lako zapaljivo gorivo.

Pastiri kao dio sistema zaštite od požara

Stručnjaci upozoravaju da ovakav pristup zahtijeva dugoročno i stabilno finansiranje, jer mnogi stočari teško opstaju bez državne podrške.

„Kao što razumijemo potrebu za finansiranjem vatrogasaca, moramo priznati i posao koji obavljaju pastiri“, izjavio je Jordi Vendrell iz španske Fondacije Pau Costa, organizacije koja se bavi upravljanjem šumskim požarima.

Prema njegovim riječima, stočari mogu imati važnu ulogu u održavanju krajolika i smanjenju opasnosti od velikih požara.

Stručnjaci navode da su napuštanje poljoprivrednog zemljišta i iseljavanje stanovništva iz ruralnih područja doprinijeli širenju grmlja i velikih, jednoličnih šumskih površina koje lako gore.

Satelitski podaci evropskog programa Copernicus pokazali su da se najveći trenutni požari u Evropi šire upravo kroz područja gdje šume i grmlje formiraju velike povezane cjeline.

Projekt "Vatrena stada" u Španiji

U španskoj Kataloniji provodi se projekt pod nazivom "Vatrena stada", u okviru kojeg se koze i ovce usmjeravaju na ispašu u šumskim područjima koja su vatrogasne službe označile kao visokorizična.

Projekt se finansira sredstvima regionalne vlade i fondovima Evropske unije.

Proizvodi poput sira i jogurta s tih farmi prodaju se uz posebne oznake koje kupcima pokazuju da su kupovinom podržali stočare koji učestvuju u prevenciji požara.

Osim koza i ovaca, pojedine španske regije koriste i krave i konje za održavanje protupožarnih područja.

Na nekim mjestima meso životinja koje učestvuju u održavanju zaštitnih zona postalo je toliko traženo da kupci moraju čekati na isporuku.

EU traži više ulaganja u prevenciju

Evropska komisija je u martu istakla ispašu kao jedan od načina na koji stočarstvo može pomoći društvima u prilagođavanju klimatskim promjenama.

Međutim, stručnjaci upozoravaju da Evropska unija i nacionalne vlade i dalje ulažu mnogo više sredstava u gašenje požara nego u dugoročno upravljanje krajolikom i sprečavanje njihovog nastanka.

Vlasti Madridske regije planiraju angažirati lokalne farme kako bi stoka održavala oko 3.700 hektara šumskog zemljišta.

Za ovaj program predviđeno je oko 800.000 eura, a cilj je smanjiti količinu gorivog materijala u prirodi i povećati otpornost područja na buduće požare.

Fena/federalna.ba