Koscenarist Oskarom nominiranog filma "It Was Just an Accident" uhapšen u Teheranu

Mehdi Mahmoudian, koscenarist i poznati aktivista za ljudska prava, uhapšen je u Teheranu samo nekoliko sedmica prije dodjele Oscara, nakon što je potpisao izjavu kojom osuđuje iranskog vrhovnog vođu Alija Khameneija zbog nedavnog krvoprolića u zemlji, javlja The Guardian.

Prema izvještajima, Mahmoudian je u subotu uhapšen nakon što je potpisao izjavu u kojoj se navodi: „Primarna odgovornost za ove zločine leži kod Alija Khameneija, vođe Islamske Republike, i represivnog aparata režima.“

Uz Mahmoudiana, vlasti su pritvorile još dvoje od 17 potpisnika – Vidu Rabbani i Abdullaha Momenija. Za sada, iranske vlasti nisu objavile zvanične optužbe protiv pritvorenih osoba.

Veza s Oskarom nominiranim filmom

Film It Was Just an Accident osvojio je Zlatnu palmu na filmskom festivalu u Cannesu 2025. godine i nominiran je za najbolji internacionalni film i najbolji scenario na predstojećoj ceremoniji Oscara, zakazanoj za 15. mart.

Radnja filma prati grupu bivših iranskih političkih zatvorenika koji razmatraju hoće li se osvetiti čovjeku kojeg smatraju odgovornim za njihove torture u zatvoru. Mahmoudian je u ovom projektu imao ključnu ulogu, koristeći svoje iskustvo od devet godina u iranskim zatvorima kako bi doradio dijaloge u scenariju.

Život i doprinos Mehdi Mahmoudiana

Prije nego što je postao filmski koscenarist, Mahmoudian je bio prvenstveno novinar i aktivista za ljudska prava. U zatvoru se upoznao s režiserom filma, veteranom Jafarom Panahijem. U izjavi za The Guardian, Panahi je opisao Mahmoudiana kao osobu izuzetnog moralnog integriteta. „Uvijek kada bi novi zatvorenik stigao, Mehdi bi mu pokušao osigurati osnovne potrepštine i, što je još važnije, pružiti ohrabrenje. Postao je tihi stub unutar zatvora – osoba kojoj su vjerovali i kojoj su se povjeravali zatvorenici svih uvjerenja i pozadina.“

Nakon Mahmoudianovog puštanja, Panahi ga je zamolio da doradi dijaloge u scenariju, koristeći njegova iskustva iz zatvora. „Mehdi Mahmoudian nije samo aktivista za ljudska prava i zatvorenik savjesti; on je svjedok, slušač i rijetka moralna prisutnost – čiji nedostatak se odmah osjeti, unutar i izvan zidova zatvora“, naveo je Panahi.

Kontekst trenutnih protesta u Iranu

Hapšenje Mahmoudiana događa se u vrijeme duboke političke i ekonomske krize u Iranu. Krajem decembra izbili su masovni protesti širom zemlje zbog lošeg upravljanja ekonomskom situacijom, na koje je režim odgovorio internet blokadama i brutalnim represivnim mjerama.

Zvanični iranski podaci, objavljeni od strane Fondacije Šehida, navode broj poginulih na 3.117, uključujući pripadnike sigurnosnih službi. Međutim, nezavisne mreže medicinskih profesionalaca unutar i izvan zemlje procjenjuju da stvarni broj žrtava može premašiti 30.000.

Mahmoudianovo hapšenje baca svjetlo na sve veći jaz između iranskih umjetnika i aktivista i represivnog režima, te podsjeća na rizike koje preuzimaju oni koji javno progovaraju protiv vlasti. It Was Just an Accident, koji prikazuje traumatične posljedice političkog ugnjetavanja, sada je dobio dodatnu dimenziju stvarnosti – jer jedan od njegovih kreatora ostaje iza rešetaka zbog istih vrijednosti koje film propagira.

federalna.ba