Kongres SAD o Zapadnom Balkanu: Saslušanje Daniela Lawtona

Pododbor za Evropu Odbora za vanjske poslove Zastupničkog doma Američkog kongresa održat će saslušanje o politici SAD-a i sigurnosnim izazovima na Zapadnom Balkanu. Istovremeno, međunarodne organizacije prisutne u Bosni i Hercegovini reagirale su na sve prisutniju antiustavnu retoriku koja, kako navode, podriva regionalnu stabilnost.

Na saslušanju pred američkim zastupnicima, a pod nazivom „Američka politika i izazovi regionalne sigurnosti Zapadnog Balkana“, svjedočit će Danijel Džej Louton (Daniel J. Lawton), zamjenik pomoćnika državnog sekretara u Birou za evropska i evroazijska pitanja američkog Stejt departmenta (State Department). Pododborom za Evropu predsjedava republikanski kongresmen Kit Self (Keith Self) iz Teksasa, a prema službenoj najavi, tema saslušanja bit će američka politika prema Zapadnom Balkanu i sigurnosni izazovi u regionu. Među centralnim temama su američke sankcije Miloradu Dodiku te pritisak kongresmena da se preispitaju ili pooštre mjere njemu bliskim zvaničnicima. Louton, u ime Stejt departmenta, kontinuirano prenosi službene stavove SAD-a o snažnoj podršci suverenitetu, teritorijalnom integritetu i ustavnom poretku Bosne i Hercegovine.

Dodik je ponovo jučer iznosio secesionističke stavove te govorio protiv države Bosne i Hercegovine, na što su reagirale međunarodne organizacije. Iz OHR-a su poručili da takvi pozivi predstavljaju kršenje ustavnog okvira Bosne i Hercegovine, utvrđenog Dejtonskim mirovnim sporazumom:

„Jednostrani pozivi na ukidanje entiteta, kao i pozivi na secesiju, nezavisnost ili ujedinjenje s drugom državom, suprotni su ustavnom okviru Bosne i Hercegovine, koji je uspostavljen Dejtonskim mirovnim sporazumom.“

Oglasila se i Misija OSCE-a u BiH te potvrdila podršku Dejtonskom mirovnom sporazumu i Ustavu Bosne i Hercegovine, koji čini sastavni dio Sporazuma:

„Retorika kojom se zagovara prestanak postojanja države Bosne i Hercegovine ili entiteta koji je čine, u suprotnosti je s Dejtonskim mirovnim sporazumom, ugrožava stabilnost i jedinstvo Bosne i Hercegovine te nosi rizik od podrivanja regionalne stabilnosti i do sada ostvarenog napretka.“

Posebno bi na situaciju u našoj zemlji na današnjem saslušanju mogao ukazivati kongresmen Vilijam Kiting (William Keating). On je jedan od autora pisma Stejt departmentu i Bijeloj kući, kojim se traži revizija odluke o ukidanju sankcija Dodiku, kao i drugim zvaničnicima i osobama povezanim s vlastima u Republici Srpskoj. Pred saslušanje Kiting je objavio izvještaj fokusiran na dvije odluke američke administracije: ukidanje sankcija Dodiku, njegovoj porodici i saradnicima; te podršku američkoj kompaniji AAFS Infrastructure and Energy LLC u vezi s projektom Južne interkonekcije. Tvrdi da su ove odluke omogućile Trampovim (Trump) političkim saveznicima da potencijalno zarade više od milijardu dolara, istovremeno slabeći institucije Bosne i Hercegovine, ugrožavajući Dejtonski sporazum i otežavajući evropske integracije BiH.

Politička analitičarka Tanja Topić za Federalni radio podsjeća na izjavu hrvatskog premijera Andreja Plenkovića, koji je rekao da je Dodik rehabilitiran u međunarodnim odnosima i time obrazložio neke vrste dobrih relacija između rukovodstva Hrvatske i Dodika:

„Ne znam da li će se vratiti sankcije Miloradu Dodiku od strane Sjedinjenih Američkih Država, ali vidimo da je on uspostavio, iako formalno nije, znači nije u kakvoj zvaničnoj funkciji, on je uspostavio tu vrstu dobrih odnosa i to na onom starom, rekla bih, krugu – Putin, nekada je to bio Orban, ali sada je dodao i Donalda Trampa i SAD.“

Reagirala je i Delegacija Evropske unije u BiH u čijem je saopćenju, među ostalim, navedeno kako jednostrani pozivi na izmjenu ustavnog okvira, bilo kroz otcjepljenje, prekrajanje granica, integraciju sa susjednim državama ili ukidanje entiteta, nisu u skladu s odredbama Dejtonskog mirovnog sporazuma ni s evropskim putem Bosne i Hercegovine.

Topić smatra da se ovakvim saopćenjima u Republici Srpskoj pridaje sve manje važnosti:

„Naravno, vidimo da postoje reakcije i iz Evropske unije, ali te reakcije se uglavnom svode na zvanična saopštenja u kojima se daju upozorenja. Mene lično je strah da se ta upozorenja, odnosno poruke, koje dolaze iz Evropske unije ovdje, u dijelu političkog vrha u Republici Srpskoj, posmatraju sa dozom ironije.“

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.