U haškom zatvoru umro ratni zločinac Ratko Mladić

Ratko Mladić, bivši komandant Vojske Republike Srpske (VRS) i pravosnažno osuđeni ratni zločinac, preminuo je u 85. godini u pritvoru u Haagu, objavili su srbijanski mediji.

Mladić je posljednjih godina imao ozbiljne zdravstvene probleme. Njegovo zdravstveno stanje dodatno se pogoršalo u posljednjem periodu, a porodica, kao i vlasti Srbije i entiteta Republika Srpska, ranije su insistirali da bude prebačen u Beograd kako bi tamo proveo posljednje dane života.

Rođen je u Kalinoviku, a tokom rata u Bosni i Hercegovini bio je na čelu Vojske Republike Srpske. Na toj funkciji bio je jedan od ključnih vojnih aktera u operacijama koje su rezultirale masovnim zločinima nad civilnim stanovništvom.

Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju (ICTY), a potom i Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične tribunale, proglasili su Mladića odgovornim za neke od najtežih zločina počinjenih tokom rata u BiH.

Pravosnažno je osuđen na doživotni zatvor zbog genocida počinjenog u Srebrenici, progona, istrebljenja, ubistava, deportacija i drugih nehumanih djela, kao i zbog terorisanja stanovništva Sarajeva i uzimanja pripadnika mirovnih snaga Ujedinjenih nacija za taoce.

Sud je utvrdio njegovu odgovornost za genocid u Srebrenici 1995. godine, kada je ubijeno više od 8.000 Bošnjaka, uglavnom muškaraca i dječaka. Zločin u Srebrenici međunarodni sudovi utvrdili su kao genocid.

Mladić je tokom rata bio jedan od najmoćnijih vojnih lidera bosanskih Srba, a njegovo ime ostalo je direktno povezano s brojnim operacijama i zločinima koje su počinile snage pod njegovom komandom. Njegova odgovornost utvrđivana je na osnovu brojnih svjedočenja, dokumenata, vojnih zapisa i drugih materijalnih dokaza.

Posebno mjesto u postupcima protiv Mladića zauzimali su zločini počinjeni u Srebrenici, dugotrajna opsada Sarajeva, kao i progon i prisilno premještanje stanovništva s područja pod kontrolom Vojske Republike Srpske.

Godinama bio u bjekstvu

Nakon završetka rata Mladić je godinama izbjegavao hapšenje i izručenje Haagu. Bio je jedan od najtraženijih bjegunaca koje je tražio Tribunal za bivšu Jugoslaviju. Uhapšen je 26. maja 2011. godine u selu Lazarevo kod Zrenjanina u Srbiji, nakon gotovo 16 godina provedenih u bjekstvu.

Akciju hapšenja proveli su pripadnici srbijanske Bezbjednosno-informativne agencije (BIA) i Službe za otkrivanje ratnih zločina. Nakon hapšenja Mladić je izručen Haagu, gdje mu je suđeno za najteže zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini.

Njegovo dugogodišnje skrivanje bilo je predmet brojnih kontroverzi. Postojale su tvrdnje da je imao podršku pojedinaca unutar sigurnosnih i državnih struktura Srbije, zbog čega je godinama uspijevao izbjeći hapšenje. Takve tvrdnje godinama su bile dio javnih i političkih rasprava u Srbiji.

Mladićevo skrivanje nakon rata predstavljalo je jedan od najvećih izazova za saradnju Srbije s Haškim tribunalom. Njegovo hapšenje 2011. godine uslijedilo je nakon godina međunarodnog pritiska na vlasti u Beogradu da lociraju i uhapse posljednje preostale optuženike za ratne zločine.

I danas izaziva podjele

Uprkos pravosnažnim presudama međunarodnih sudova i obimnoj dokumentaciji o zločinima za koje je osuđen, Mladić je i dalje figura koja izaziva duboke podjele.

Dok ga porodice žrtava i preživjeli zločina smatraju jednim od glavnih simbola ratnih zločina počinjenih tokom rata u BiH, dio javnosti u Srbiji i Republici Srpskoj i dalje ga veliča kao ratnog komandanta.

federalna.ba

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.