Sunce koje i dalje grije Drinu: Dani Isaka Samokovlije počinju 15. januara u Goraždu
Postoje imena koja ne pripadaju samo književnosti, nego i kolektivnom pamćenju jednog grada i jednog vremena. Jedno od njih je Isak Samokovlija. Upravo njemu, njegovom djelu i humanističkom naslijeđu, Goražde i ove godine posvećuje posebnu pažnju kroz 22. izdanje manifestacije „Dani Isaka Samokovlije – Sunce nad Drinom“, koja počinje 15. januara.
Manifestaciju zajednički organizuju Javna ustanova Centar za kulturu Goražde, Grad Goražde i Jevrejska zajednica Bosne i Hercegovine, s ciljem očuvanja sjećanja na jednog od najznačajnijih bosanskohercegovačkih književnika, ljekara i humanista, rođenog upravo u gradu na Drini.
Početak u znaku poštovanja i umjetnosti
Program manifestacije započinje 15. januara, simbolično na dan Samokovlijine smrti, polaganjem cvijeća ispred njegove biste u krugu Doma zdravlja Goražde, koji s ponosom nosi njegovo ime. Time se, kako ističu organizatori, odaje počast čovjeku koji je spojio medicinu i književnost, brigu o tijelu i razumijevanje ljudske duše.
Istog dana bit će otvorena i likovna izložba „Između oblutka i srca“, nastala u okviru likovne kolonije „Boje prijateljstva“, dok je za večernje sate planirana promocija zbirke pjesama „Uz čaj od valerijane“ autora Edina Rikala.
– Naš cilj je da Samokovlijino ime ne ostane samo u udžbenicima, već da kroz umjetnost i dijalog živi među ljudima – naglasio je direktor JU Centar za kulturu Goražde Jasmin Bešlija.
Uključivanje mladih i njegovanje znanja
Manifestacija se ne završava januarskim programom. Tokom februara bit će raspisan javni poziv za literarne radove učenika osnovnih i srednjih škola na temu „Život i djelo Isaka Samokovlije“, čime se mladi direktno uključuju u proces upoznavanja s književnim i humanističkim vrijednostima koje je ovaj autor ostavio iza sebe.
U aprilu je planirano održavanje kviza znanja „Od proljeća do proljeća“, nazvanog prema jednoj od Samokovlijinih najpoznatijih zbirki, koji će dodatno afirmisati obrazovni karakter manifestacije.
Samokovlija kao trajna inspiracija
Iako će zvanični program biti okončan u aprilu, sjećanje na Isaka Samokovliju protegnut će se i na ljeto. Tokom augusta, u okviru Festivala prijateljstva, učesnici internacionalne likovne kolonije „Boje prijateljstva“ stvarat će umjetnička djela na temu „Drina u književnom opusu dr. Isaka Samokovlije“.
Ovaj segment manifestacije posebno naglašava Samokovlijinu neraskidivu vezu s Drinom - rijekom koja u njegovim pričama nije samo geografski pojam, već simbol života, prolaznosti i ljudske sudbine.
Kratki podsjetnik na velikana bosanskohercegovačke književnosti
Isak Samokovlija rođen je 3. septembra 1889. godine u Goraždu, u porodici sefardskih Jevreja. Gimnaziju je završio u Sarajevu, a Medicinski fakultet u Beču. Između dva svjetska rata radio je kao ljekar u Goraždu i Fojnici, dok je od 1925. godine živio i djelovao u Sarajevu.
Prvu pripovijetku „Rafina avlija“ objavio je 1927. godine u listu „Jevrejski život“, čiji je bio i urednik, a prvu zbirku pripovijetki „Od proljeća do proljeća“ 1929. godine. Njegova djela prevedena su na više stranih jezika, a pisao je i pozorišne komade: „Hanka“, „Plava Jevrejka“, „On je lud“ i „Fuzija“.
Umro je 15. januara 1955. godine, a sahranjen je na starom Jevrejskom groblju u Sarajevu.
Više od manifestacije, čuvar pamćenja
„Dani Isaka Samokovlije - Sunce nad Drinom“ nisu samo kulturni događaj - oni su čin kolektivne odgovornosti prema vlastitoj prošlosti. U vremenu brzog zaborava, ova manifestacija podsjeća da su humanost, empatija i književna riječ vrijednosti koje ne zastarijevaju.
Pitanje koje ostaje otvoreno jeste: koliko danas razumijemo poruke koje nam je Samokovlija ostavio? I da li smo, kao društvo, spremni da ih živimo, a ne samo obilježavamo?
federalna.ba/Mirza O.