Od sportskih terena do smrtne kazne: Iranski sportisti strahuju za svoje živote

Strahuje se za sudbinu sve većeg broja iranskih sportista kojima prijeti pogubljenje, nakon što je planinar Ali-Sina Mostafavi postao posljednji u nizu sportista koje je pogubio iranski režim.

Mostafavi, koji je dokumentovao uspone na neke od najviših svjetskih vrhova, uključujući Mount Everest, pogubljen je 14. oktobra. Uhapšen je u aprilu, nakon antivladinih protesta održanih nekoliko mjeseci ranije.

Njegovo pogubljenje uslijedilo je nakon smrti Siavasha Jamshidija Kheirabadija, taekwondo sportiste, početkom oktobra, te borca mješovitih borilačkih vještina (MMA) Gholamreze Khanija Shakaraba, koji je obješen u maju.

Najmanje šest sportista suočeno s pogubljenjem

Organizacija Human Rights for Sport, koju čine bivši iranski sportisti sa sjedištem u Oslu i koja dokumentuje sve veći broj ovakvih slučajeva, upozorila je da najmanje još šest sportista čeka pogubljenje nakon što je Vrhovni sud Irana potvrdio njihove smrtne kazne.

Među njima su plivač Ali Pishevarzadeh i nogometaš Ehsan Hosseinpour, koji su uhapšeni tokom januarskih protesta, kao i bokser Mohammad Javad Vafaei Sani, uhapšen 2020. godine zbog učešća u protestima godinu ranije. Njegov zahtjev za ponovnim suđenjem odbijen je prošle godine.

Na smrt su ove godine osuđeni i još jedan MMA borac, Benyamin Naghdi, jahačica Taraneh Rahimi i planinarka Maryam Siri.

Organizacija Human Rights for Sport saopćila je da je u slučajevima povezanim s januarskim protestima ili ranijim političkim optužbama već pogubljeno šest sportista.

Dr. Zohreh Abdollahkhani iz organizacije Human Rights for Sport izjavila je da je iranska sportska zajednica izložena ogromnom pritisku.

„Za jednog od osuđenih na smrt uspjeli smo skrenuti pažnju javnosti i podići svijest posredstvom drugih organizacija, nakon čega je njegovo pogubljenje zaustavljeno. Međutim, to je bilo samo privremeno i veoma sam zabrinuta za sve njih“, rekla je Abdollahkhani.

Pogubljenja kao upozorenje široj javnosti

Organizacija Human Rights for Sport smatra da su sportisti na meti kako bi se poslala poruka široj javnosti, dok pogubljenja poznatih sportista često dobijaju veliki prostor u državnim medijima.

Među njima je i Navid Afkari Sangari, hrvač pogubljen u septembru 2020. godine.

„Bio je uzor i veoma poznat u cijeloj zajednici. Ono što mu se dogodilo bilo je i upozorenje cijelom stanovništvu: pogledajte šta možemo učiniti nekome poput njega“, rekla je Abdollahkhani.

Vrhovni sud potvrdio je Mostafavijevu smrtnu kaznu krajem septembra. Vjeruje se da je tokom pritvora u Kermanu bio izložen fizičkom nasilju, prije nego što je prebačen u samicu.

Optužen je da je bio „naoružani agent američko-cionističkog neprijatelja“. Uhapšen je pod optužbom da je 24. marta pucao na civile na Trgu Azadi u Kermanu, kao i da je učestvovao u januarskim protestima.

Smatra se da su članovi njegove porodice pozvani u zatvor nekoliko sati prije pogubljenja.

Abdollahkhani je navela da je uspostavljanje kontakta sa sportistima kojima prijeti smrtna kazna veliki izazov jer su i pojedini članovi njihovih porodica na meti sigurnosnih službi.

„U jednom slučaju uhapšeni su njegova sestra i zet, a telefonske linije cijele porodice su pod nadzorom. Zbog toga je direktan kontakt jednostavno nemoguć“, rekla je.

U januarskim protestima ubijeno 217 sportista

Prema podacima koje je prikupila organizacija Human Rights for Sport, u januaru je u Iranu direktnom pucnjavom ubijeno 217 sportista, dok je više od 100 drugih privedeno.

Četvero zastupnika Evropskog parlamenta pisalo je i Međunarodnoj nogometnoj federaciji (FIFA) uoči Svjetskog prvenstva, upozoravajući na položaj iranskih sportista kojima prijeti pogubljenje. Međutim, Abdollahkhani je navela da odgovor nisu dobili.

„FIFA je upoznata sa zabrinutošću u vezi sa situacijom iranskih sportista i zahvaljuje svim zainteresiranim stranama na kontinuiranoj saradnji i posvećenosti podizanju svijesti o ovim važnim pitanjima“, izjavio je glasnogovornik krovne svjetske nogometne organizacije.

Abdollahkhani je kritikovala i Međunarodni olimpijski komitet (IOC), navodeći da su promjene u kadrovskoj strukturi otežale prijavljivanje slučajeva putem njegovih mehanizama za ljudska prava i zaštitu sportista.

IOC je osporio njene navode, ističući da njegovi timovi za ljudska prava i zaštitu sportista „funkcioniraju u potpunosti“.

Komitet je saopćio da je duboko zabrinut za sportiste pogođene događajima u Iranu, ali da kao nevladina organizacija nema ovlasti mijenjati zakone ili politički sistem suverene države.

„U okviru svojih nadležnosti neumorno sarađujemo sa svim akterima olimpijskog pokreta, uključujući nacionalne olimpijske komitete i međunarodne federacije, kako bismo podržali stvaranje sigurnog sportskog okruženja za sve sportiste. Nastavit ćemo raditi s partnerima u olimpijskom pokretu na podršci sportistima širom svijeta putem sportske diplomatije i ostati u kontaktu s iranskom olimpijskom zajednicom“, navodi se u saopćenju IOC-a, prenosi The Guardian.

federalna.ba

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.