Neponovljivi Paco de Lucía: Virtuoz koji je flamenco izveo na svjetsku pozornicu

Bio je jedan od najznačajnijih španskih muzičara 20. stoljeća i veliki, ako ne i najveći majstor flamenco gitare ikada. Njegov međunarodni uspjeh dogodio se 1981. godine, ali njegov uspon prema svjetskoj slavi započeo je mnogo ranije, zahvaljujući revolucionarnom pristupu flamencu, tehničkoj virtuoznosti i umjetničkoj hrabrosti da tradiciju spoji sa savremenim muzičkim izrazima.

Na današnji dan 2014. u 66. godini preminuo je jedinstveni Paco de Lucía.

Rani život i muzičko porijeklo

Francisco Gustavo Sánchez Gómez, kasnije širom svijeta poznat kao Paco de Lucía, rođen je 21. decembra 1947. godine u Algecirasu, u andaluzijskoj pokrajini Cádiz, u Španiji.

Poticao je iz porodice duboko ukorijenjene u flamenco tradiciji. Njegov otac Antonio Sánchez bio je gitarista i veoma strog učitelj, koji je sina od ranog djetinjstva podvrgavao intenzivnim, svakodnevnim višesatnim vježbama. Umjetničko ime „Paco de Lucía“ uzeo je u čast svoje majke Lucíe Gomes, prema andaluzijskom običaju identifikacije djeteta po majci.

Već kao dječak pokazivao je izuzetnu muzičku nadarenost a počeo je svirati sa 6 godina. Pod snažnim utjecajem legendarnog gitariste Niño Ricarda te uz podršku brata Ramóna, vrlo rano je razvio prepoznatljiv stil. Opisuju ga brzi i precizni melodijski pasaži, snažni ritmični potezi prstima preko više žica odjednom i duboka emocionalna ekspresija.

Uspjeh 1973. godine s pjesmom „Entre dos aguas“

Širom svijeta postao je poznat 1973. godine, poslije objavljivanja kompozicije „Entre dos aguas“ (Između dvije vode), koja se čak 20 sedmica nalazila na vrhu španske top-liste. Ova rumba, sa upečatljivim ritmom i pristupačnom melodijom, predstavljala je prekretnicu u njegovoj karijeri i označila početak novog poglavlja u historiji flamenca.

Kompozicija „Entre dos aguas“ postala je simbol modernog flamenca i jedno od njegovih najpoznatijih djela, koje i danas ostaje nezaobilazno u repertoaru flamenco gitarista širom svijeta. Paco de Lucia  je unio veliku originalnost u flamenco, unoseći elemente klasične muzike, jazza, rock fusiona i arapske muzike.

Međunarodno priznanje i svjetska slava

Pravo međunarodno priznanje stekao je 1981. godine albumom "Friday Night in San Francisco" (Petak navečer u San Franciscu)., koji je snimio zajedno sa John McLaughlin i Al Di Meola. Ovaj album postao je jedan od najprodavanijih instrumentalnih albuma svih vremena i približio flamenco publici koja dotad nije imala dublji kontakt s tim žanrom

Njegova radoznalost i otvorenost prema drugim muzičkim stilovima odvele su ga do saradnje sa brojnim svjetskim umjetnicima. Među njima su bili pijanista Chick Corea, gitarista Larry Coryell, kao i kanadski pjevač Bryan Adams, s kojim je sarađivao na muzici za film "Don Juan DeMarco".

U karijeri koja je trajala decenijama pronio je slavu flamenco muzike širom svijeta. Iako je tokom čitave karijere ostao vjeran svojim muzičkim korijenima, uvijek se trudio biti originalan i drugačiji, neprestano istražujući nove harmonije i ritmičke obrasce.

„Koncert za Aranjuez“ i klasična muzika

Poznat je i po interpretaciji čuvene kompozicije Concierto de Aranjuez, djela kompozitora Joaquín Rodrigo. Iako u početku nije bio školovan u klasičnoj notaciji, njegova interpretacija ovog djela bila je izuzetno cijenjena zbog emotivne dubine i autentičnosti izraza. Ovim podvigom dodatno je potvrdio svoju svestranost i umjetničku veličinu.

Nagrade i priznanja

Paco de Lucía bio je prvi španski gitarista koji je dobio počasni doktorat čuvenog Berklee College of Music u Bostonu. Dobitnik je brojnih međunarodnih priznanja, uključujući Latin Grammy nagrade i prestižnu Nagradu Princa od Asturije za umjetnost.

Bio je sinonim za flamenco gitaru i istovremeno jedan od najoriginalnijih umjetnika tog žanra. Njegov utjecaj na flamenco često se poredi s utjecajem Andrésa Segovie na klasičnu gitaru.

Koncerti u Sarajevu

Legendarni flamenco gitarist održao je i nezaboravne koncerte u Sarajevu. Prvi spektakularni nastup održao je 5. jula 2006. godine u dvorani Zetra, dok je drugi put nastupio 6. februara 2010. godine u Bosanskom kulturnom centru (BKC), u sklopu turneje „Paco de Lucía and Band Live on Tour 2010“ (Paco de Lucía i bend uživo na turneji 2010.).

Ovim nastupima sarajevskoj publici predstavio je vrhunsku flamenco umjetnost, učvrstivši svoj status jednog od najvećih gitarista svijeta. Publika u Bosni i Hercegovini imala je priliku svjedočiti spoju tradicije, improvizacije i tehničke briljantnosti koji su ga učinili legendom.

Smrt usljed srčanog udara

 Paco de Lucía preminuo je 25. februara 2014. u 66. godini, u Playa del Carmenu u Meksiku od posljedica srčanog udata. u blizini svoga doma u Meksiku.

Svjetski poznati flamenco gitarist doživio je srčani udar igrajući se sa svojom djecom na plaži. “Njegova smrt je nenadoknadiv gubitak za svijet kulture i za Andaluziju”, rekao je gradonačelnik Algecirasa Jose Ignacio Landaluce Calleja. U tom gradu, rodnom mjestu De Lucije, proglašena je dvodnevna žalosti.

Naslijeđe

Paco de Lucía ostaje trajno upisan u historiju svjetske muzike kao umjetnik koji je flamenco izveo izvan regionalnih okvira i pretvorio ga u univerzalni jezik emocije. Mnogi muzički historičari govore o flamencu „prije Paca“ i „poslije Paca“, naglašavajući koliki je preobražaj unio u ovaj žanr.

Njegova muzika i danas inspiriše generacije gitarista širom svijeta, a njegovo ime ostaje sinonim za virtuoznost, inovaciju i duboko poštovanje prema tradiciji.

federalna.ba