Najmanje 35.000 osoba preminulo u Evropi tokom uzastopnih toplotnih valova

Najmanje 35.000 osoba više nego što bi se uobičajeno očekivalo preminulo je tokom četiri rekordna, uzastopna toplotna vala koji su ovog ljeta pogodili Evropu, pokazuju nepotpuni podaci iz nešto više od polovine kontinenta, prenosi The Guardian.

U samo tri velike članice Evropske unije – Njemačkoj, Francuskoj i Španiji – broj dodatnih smrtnih slučajeva već je premašio 25.000, prema preliminarnim nacionalnim podacima. Stručnjaci upozoravaju da će konačni broj značajno porasti nakon što budu obrađeni podaci za august.

Rekordne temperature širom zapadne Evrope

Uzastopni toplotni valovi koji su od maja zahvatali zapadnu Evropu oborili su historijske temperaturne rekorde na stotinama meteoroloških stanica. Francuska je zabilježila najvišu prosječnu temperaturu na nivou cijele zemlje otkako postoje mjerenja.

U Njemačkoj su rekordi obarani tri dana zaredom krajem juna, kada je na 46 meteoroloških stanica temperatura premašila 40 stepeni Celzijusa. Španija se suočila s dugotrajnim temperaturama iznad 42 stepena.

Naučnici upozoravaju da zagrijavanje planete izazvano ljudskim aktivnostima čini ovakve ekstremne vremenske događaje sve češćim i intenzivnijim.

Njemačka bilježi najveći broj smrtnih slučajeva

Najveći broj smrtnih slučajeva zabilježen je u Njemačkoj. Zemlja je krajem prošle sedmice objavila procjenu od 14.000 smrtnih slučajeva povezanih s vrućinom u periodu od 6. aprila do 9. augusta.

Njemački Institut Robert Koch (RKI), nadležan za javno zdravstvo, saopćio je da je samo tokom sedmice od 22. do 28. juna preminulo oko 9.600 osoba.

Sistematski prikupljeni podaci o povećanoj smrtnosti na nivou Evropske unije, dostupni od 2008. godine, pokazuju da je jedina druga ljetna sedmica s većom stopom dodatnih smrtnih slučajeva zabilježena u julu 2022. godine, kada je pandemija COVID-19 još bila aktivna.

Ovo je daleko najteža godina za Njemačku kada je riječ o smrtnosti povezanoj s vrućinom otkako postoje evidencije. Prethodni rekord u najmnogoljudnijoj zemlji EU zabilježen je 2018. godine, kada je procijenjeno 8.900 smrtnih slučajeva povezanih s visokim temperaturama.

RKI navodi da je tokom uobičajenih ljeta broj smrtnih slučajeva povezanih s vrućinom često manji od 2.000.

Španija također bilježi rekord

Podaci Instituta Carlos III, koji prati smrtnost kroz sistem za praćenje posljedica visokih temperatura, ukazuju na to da se 4.947 smrtnih slučajeva u Španiji između maja i ove sedmice može pripisati vrućini.

Time bi 2026. godina postala najteža godina u historiji Španije kada je riječ o smrtnosti povezanoj s visokim temperaturama, premašivši 4.520 smrtnih slučajeva zabilježenih 2022. godine.

Međutim, zemlje koriste različite metode izračunavanja i predstavljanja podataka.

Španija i Njemačka u realnom vremenu modeliraju procijenjeni broj smrtnih slučajeva povezanih s vrućinom, poredeći dnevne temperature i stope smrtnosti kako bi izračunale broj smrtnih slučajeva koji se može pripisati visokim temperaturama.

Takve procjene neophodne su jer se vrućina rijetko navodi kao direktan uzrok smrti. U većini slučajeva visoke temperature pogoršavaju postojeća zdravstvena stanja, poput bolesti disajnog sistema ili kardiovaskularnih bolesti, nakon čega osoba može preminuti od srčanog udara, moždanog udara ili zatajenja bubrega.

Konačni podaci stižu tek mjesecima kasnije

Konačno utvrđivanje broja smrtnih slučajeva može potrajati sedmicama ili čak mjesecima. Mnoge evropske zemlje još nisu objavile podatke ni za početak augusta.

Bivši njemački ministar zdravstva Karl Lauterbach prošle sedmice je upozorio da će se do sada objavljene brojke vjerovatno pokazati kao potcijenjene.

U Francuskoj je više od 500 meteoroloških stanica zabilježilo temperature iznad 40 stepeni, dok je u jednom trenutku čak 98 posto zemlje bilo pod upozorenjima zbog toplotnog vala.

Francuska prvo objavljuje podatke o povećanoj smrtnosti od svih uzroka, dok se konačna procjena broja smrtnih slučajeva povezanih s vrućinom utvrđuje naknadno.

Nacionalna zdravstvena agencija saopćila je prošle sedmice da je broj dodatnih smrtnih slučajeva od svih uzroka između kraja maja i 22. jula iznosio 7.300.

Podaci za august još nisu bili dostupni, a početne procjene zasnivale su se na elektronskim potvrdama o smrti, koje obuhvataju oko 80 posto ukupne smrtnosti.

Italija, čiji nacionalni sistem za praćenje posljedica vrućine koristi podatke lokalnih općina, također još nema konačan nacionalni broj smrtnih slučajeva. Ti podaci često kasne, pa su zasad dostupni samo nepotpuni pokazatelji u realnom vremenu.

Veliki broj smrtnih slučajeva i u drugim evropskim zemljama

Modeliranje pokazuje da je samo između 22. i 28. juna u Italiji preminulo oko 2.700 osoba više nego što bi se uobičajeno očekivalo.

Epidemiolozi procjenjuju da bi konačan broj smrtnih slučajeva koji se mogu pripisati vrućini u Italiji mogao iznositi između 5.000 i 8.000 kada podaci budu konačno obrađeni.

Dodatnu smrtnost već su prijavile i druge evropske zemlje.

U Ujedinjenom Kraljevstvu, britanska Agencija za zdravstvenu sigurnost saopćila je u julu da njeni modeli pokazuju kako su toplotni valovi u maju i junu u Engleskoj doveli do 2.877 smrtnih slučajeva povezanih s vrućinom.

Belgija je saopćila da preliminarni podaci pokazuju povećanje smrtnosti od 39 posto između 18. i 29. juna, što odgovara približno 1.222 dodatna smrtna slučaja.

U Nizozemskoj je, prema tamošnjim podacima, između 22. juna i 5. jula preminulo najmanje 900 osoba više nego što je uobičajeno.

Brza studija modeliranja, koju je citirala Evropska komisija, procjenjuje da je tokom toplotnog vala krajem juna u Poljskoj preminulo oko 1.070 osoba više nego što bi se očekivalo.

Podaci švicarskih zdravstvenih vlasti ukazuju na 220 dodatnih smrtnih slučajeva povezanih s vrućinom tokom iste sedmice.

Rani podaci iz Luksemburga, Grčke, Rumunije, Bugarske i Danske ukazuju na približno 40 dodatnih smrtnih slučajeva u svakoj od tih zemalja.

Agencija France-Presse izračunala je da su ovog ljeta područja u kojima živi više od 80 miliona Evropljana bila izložena temperaturama višim od 40 stepeni Celzijusa.

Klimatske promjene povećavaju rizik

Svjetska zdravstvena organizacija saopćila je u maju da je smrtnost povezana s vrućinom u evropskoj regiji u posljednjih 20 godina porasla za više od 30 posto.

Organizacija upozorava da bi broj smrtnih slučajeva mogao značajno rasti zbog klimatske krize i starenja stanovništva.

Uzastopni toplotni valovi ovog ljeta predstavljaju jedno od najozbiljnijih upozorenja o zdravstvenim posljedicama sve toplije klime, dok konačni podaci iz brojnih evropskih zemalja tek trebaju biti objavljeni.

federalna.ba

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.