Evropska unija pod pritiskom da oživi ekonomiju - Zelena politika treba ostati prioritet

Evropski lideri upozoreni su da ne smiju odustajati od zelene agende uoči samita posvećenog oživljavanju slabe ekonomije bloka.

Aktivisti iz Climate Action Networka, panevropske grupacije nevladinih organizacija, naveli su da je evropska industrija “pod stvarnim pritiskom” zbog “visokih cijena energije, starenja kapaciteta, globalnog viška proizvodnje i odloženih investicija”, ali da se ovi problemi ne mogu ukloniti ublažavanjem klimatskih i ekoloških politika, prenosi The Guardian.

“Deregulacija nije industrijska strategija”

“Deregulacija nije industrijska strategija”, navodi se u otvorenom pismu, u kojem se ističe da problemi energetski intenzivnih industrija – uključujući čelik, cement i hemiju – nastaju iz cijena energije dobijene iz fosilnih goriva i globalnih tržišnih kretanja, a ne iz ekoloških regulacija.

Ekonomija EU-a je protekle godine bila pod pritiskom zbog trgovinskog rata SAD-a pod Donaldom Trumpom. Prošle sedmice predsjednica Evropske centralne banke, Christine Lagarde, izjavila je da “eurozona ostaje otporna u izazovnom okruženju”, ali da je izgled ekonomskog oporavka “neizvjestan” dok kamatne stope ostaju nepromijenjene.

Hitni strateški imperativ

Evropski lideri sastat će se u četvrtak u jednom chateau u istočnoj Belgiji kako bi raspravljali o “hitnom strateškom imperativu” jačanja jedinstvenog tržišta, navodi se u pozivnom pismu predsjednika Evropskog vijeća, Antónija Coste. Dan prije tog sastanka, predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen sastat će se s industrijskim liderima u Antwerpenu.

Ovaj sastanak slijedi nakon samita 2024. u flamanskom gradu, kada su poslovni lideri pozvali na evropski industrijski dogovor koji bi dopunio EU zeleni plan, uz “korektivne mjere” na postojeće regulacije.

Od tada, Ursula von der Leyen je predložila 10 “omnibus” prijedloga za ublažavanje regulacija u različitim sektorima – od automobilske industrije do digitalnog sektora, odbrane, hemije i poljoprivrede.

EU napreduje sporo u oživljavanju ekonomije

Međutim, aktivisti za zaštitu okoliša tvrde da agenda deregulacije ugrožava cijenu ugljika i druge politike koje podržavaju energetsku tranziciju. “Bez snažne i predvidive cijene ugljika, poslovni slučajevi za čisti čelik, zelenu hemiju, kružne materijale i elektrificiranu industrijsku proizvodnju propadaju – a s njima i efektivnost budućih industrijskih politika”, navodi se u pismu.

Studija European Policy Innovation Councila pokazuje da EU napreduje sporo u oživljavanju ekonomije. Samo 15% preporuka iz Draghi izvještaja iz 2024. je provedeno, dok je gotovo dvije trećine ili u toku ili uopšte nije implementirano. Mario Draghi, bivši premijer Italije i predsjednik ECB-a, u izvještaju je naveo 383 preporuke za institucije EU i države članice, uključujući godišnju investiciju od 800 milijardi eura, upozoravajući da bez ovih mjera EU riskira “spor i bolan pad”.

Preferencija "kupuj evropsko"

Centristička grupa Renew u Evropskom parlamentu izrazila je zabrinutost zbog sporog provođenja Draghi agende, navodeći da unutrašnje prepreke jedinstvenom tržištu EU efektivno predstavljaju 44% carinske barijere na robu i 110% na usluge.

“Dok smo opravdano zgroženi zbog novih američkih tarifa, čini se da smo čudno ravnodušni prema ‘unutrašnjim carinama’ koje sami namećemo”, stoji u pismu.

U nastojanju da podrži stagnirajuću ekonomiju, Komisija će u narednim sedmicama predstaviti Industrial Accelerator Act, uključujući prijedloge za podsticanje čistih tehnologija, uz preferenciju “kupuj evropsko” u strateškim sektorima.

feedralna.ba