Evropljani žele ujedinjenu Evropu, ali sumnjaju da ona može ostvariti svoj puni potencijal

Evropljani u velikoj većini žele snažnu, ujedinjenu i nezavisnu Evropu, ali istovremeno sumnjaju da ona može ostvariti takvu budućnost. To pokazuje novo istraživanje koje ukazuje na široko rasprostranjenu krizu povjerenja na kontinentu, stvarajući plodno tlo za narative krajnje desnice o evropskom propadanju.

Izvještaj je zasnovan na 5.800 razgovora obavljenih u Francuskoj, Njemačkoj, Italiji, Nizozemskoj, Poljskoj i Velikoj Britaniji, kao i na analizi načina na koji se o Evropi govori u politici i medijima u 15 zemalja. Rezultati pokazuju sliku javnosti koja ima velike ambicije, ali je istovremeno razočarana i zabrinuta.

Čak 68 posto ispitanika govorilo je o Evropi u kontekstu „općeg pogoršanja ili gubitka normalnosti“, dok je samo 12 posto sadašnji trenutak opisalo kao period „evropskog buđenja i obnove“.

Mnogi ispitanici prepoznaju velike izazove s kojima se Evropa suočava, uključujući rat (43 posto), ekonomske pritiske (33 posto) i potrebu za većom međunarodnom samostalnošću (29 posto). Međutim, čak 74 posto njih smatra da se Evropa s tim izazovima ne nosi dobro, dok 56 posto vjeruje da je njena budućnost „ugrožena“.

„Jaz u sposobnosti da zamislimo budućnost“

Problem, dakle, nije u nedostatku ambicija. Čak 73 posto ispitanika ima snažnu viziju evropskog jedinstva, političke integracije (35 posto), mira i sigurnosti (28 posto) ili prosperiteta (19 posto). Samo 13 posto ispitanih želi „manje Evrope“ ili raspuštanje Evropske unije.

Prema riječima autora istraživanja Pawela Zerke, višeg saradnika u think tanku Evropsko vijeće za međunarodne odnose (ECFR), problem za mnoge građane nije to što su prestali željeti snažniju Evropu, već to što više ne vjeruju da je takvu Evropu moguće ostvariti.

Rezultat je ono što Zerka naziva „jazom u sposobnosti da zamislimo budućnost“.

„Ljudi mogu zamisliti kakvu Evropu žele, ali teško mogu zamisliti vjerodostojan put od onoga gdje se ona danas nalazi do onoga gdje žele da bude. To su pitanja politike, a ne samo komunikacije“, rekao je Zerka.

Sedmicu prije nego što predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen treba održati svoj godišnji govor o stanju Unije u Bruxellesu, Zerka je kazao da rezultati istraživanja pokazuju kako je Evropskoj uniji potrebno „manje velikih obećanja“, a više „dokaza o pravcu u kojem se kreće“.

Građani vide probleme, ali ne vjeruju u rješenja

Istraživanje donosi i desetine razgovora s građanima širom Evrope.

Jedan Nijemac rekao je da mu je često lakše kada pomisli da živi u Evropi.

„Nije savršena i neke stvari idu u pogrešnom smjeru, ali nijedna regija na svijetu nije sigurnija, slobodnija i sa više demokratije“, kazao je.

Ipak, klimatsku krizu i stranke krajnje desnice naveo je kao najveće izazove s kojima se kontinent suočava, uz ocjenu da se njima ne pristupa dovoljno učinkovito.

„Izbori se previše fokusiraju na sadašnjost, a premalo na budućnost“, rekao je.

Kada je upitan kakvu bi Evropu želio vidjeti za 20 godina, odgovorio je da bi trebala biti „slobodna, demokratska, održiva, manje zadužena, politički više usmjerena ulijevo i mirna“.

Na pitanje vjeruje li da će se to zaista dogoditi, njegov odgovor bio je kratak: „Ne.“

Četiri grupe evropskih birača

Istraživanje je evropske birače svrstalo u četiri kategorije.

Pozitivni (19 posto) su čvrsti proevropski orijentisani građani koji aktuelne krize vide kao pokretač za snažniju i integrisaniju Evropsku uniju.

Negativni (39 posto) smatraju da su najbolji dani Evrope već prošli.

Gotovo polovina ispitanika u Francuskoj, Njemačkoj i Italiji – kao i gotovo svi koji su glasali za radikalno desne stranke poput njemačkog AfD-a, francuskog Nacionalnog okupljanja (RN), nizozemskog PVV-a i britanskog Reform UK-a – pripada grupi „Negativnih“. Čak 83 posto njih govori o Evropi kroz prizmu gubitka i propadanja.

Nepovezani (12 posto) uglavnom su apatični birači kojima je evropska integracija udaljena tema koja ne igra značajnu ulogu u svakodnevnom životu.

Neodlučni (31 posto) dijele proevropske vrijednosti, ali sumnjaju u sposobnost kontinenta da odlučno djeluje, zaštiti svoje građane i odbrani vlastite vrijednosti.

„Evropa je prespora“

Gotovo trećina, odnosno 32 posto ispitanika u svim anketiranim zemljama, spomenula je „sporost Evrope“.

Jedan mladi Poljak, rođen početkom 2000-ih, to je opisao vrlo direktno: „EU u osnovi mnogo raspravlja, ali ništa ne radi.“

Nesposobnost Evropske unije da zauzme čvrst stav kada se suoči s moćnim akterima također se često pojavljivala u odgovorima. To je spomenulo gotovo 30 posto svih ispitanika.

Nedavni ustupci Evropske unije Donaldu Trumpu u vezi s carinama za mnoge su predstavljali posebno ponižavajući simbol takve slabosti.

Zerka smatra da će upravo grupa „Neodlučnih“ imati ključnu ulogu u određivanju budućeg pravca Evrope.

„Lideri se uglavnom obraćaju Pozitivnima ili se povinuju Negativnima“, rekao je. Međutim, upravo među „Neodlučnima“ još uvijek postoji prostor da se odluči hoće li vjerovati u evropsku budućnost.

Za razliku od čvrstih euroskeptika, „Neodlučni“ i dalje imaju snažnu emocionalnu povezanost s evropskim projektom, navodi se u izvještaju. Međutim, udaljavaju ih institucionalna tromost, birokratska sporost i percepcija geopolitičke slabosti.

Evropa mora pokazati da može riješiti konkretne probleme

Prema Zerki, povratak povjerenja tih građana zahtijevao bi od političara da pokažu kako zajedničko evropsko djelovanje može riješiti konkretne probleme s kojima se građani suočavaju u svakodnevnom životu.

To uključuje energetsku sigurnost, odbranu, klimatske promjene, ali i krizu troškova života.

Poruka istraživanja je jasna: Evropljani uglavnom ne žele manje Evrope. Oni žele snažniju i ujedinjeniju Evropu, ali sve veći broj njih sumnja da evropske institucije imaju sposobnost i političku volju da tu viziju pretvore u stvarnost, prenosi The Guardian.

federalna.ba

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.