Evropa shvata "bolnu" potrebu da bude odlučnija prema SAD-u

Evropa je došla do bolnog zaključka da mora biti odlučnija i vojno nezavisnija od autoritarne administracije SAD-a koja više ne dijeli posvećenost liberalno-demokratskim normama i vrijednostima, navodi izvještaj Münchenske sigurnosne konferencije (MSC), prenosi The Guardian.

Izvještaj priprema teren za sveobuhvatni ideološki sukob s Trumpovom administracijom na godišnjem sastanku stručnjaka za sigurnosnu politiku, koji počinje u petak.

Trn u oku: Govor JD Vancea

U sada već poznatom govoru na MSC-u prošle godine, američki potpredsjednik JD Vance tvrdio je da evropske elite guše slobodu govora i „otvaraju vrata“ masovnoj migraciji. Taj trenutak označio je spoznaju Evrope da Trumpova administracija više neće biti pouzdan partner u trgovini i sigurnosti.

Od tada su evropski lideri i Trumpov tim imali niz sukoba, uključujući: američki pritisak na Ukrajinu da pristane na teritorijalne ustupke Rusiji, prijetnje zauzimanjem Grenlanda i seriju protekcionističkih mjera SAD-a, od tarifnih barijera do zabrana stranih investicija

Kanadski premijer Mark Carney u svom govoru na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu prošlog mjeseca jasno je upozorio na raskol između SAD-a i zapadnih saveznika.

Kritike američke politike 

Vance je optužio evropske lidere za „civilizacijsko brisanje“, dok je Trump kritizirao hrabrost evropskih članova NATO-a u Afganistanu, što je duboko uvrijedilo evropske vojne lidere.

Ankete za izvještaj pokazuju da Evropljani sve više žele djelovati bez američkog vodstva i smatraju da ono više nije neophodno. MSC izvještaj optužuje Trumpa za „žudnju za destrukcijom“ i za sklapanje saveza s Vladimirom Putinom.

„Većina Evrope posmatra SAD kako se spušta u 'kompetitivni autoritarizam' s rastućom zabrinutošću, pa čak i užasom, pitajući se koliko je američka demokratija zaista otporna“, navodi izvještaj.

Ovisnost Evrope o SAD-u doseže granice

Izvještaj ističe da Evropljani sve teže mogu odbijati trgovinske sporazume koji krše pravila otvorene trgovine ili progovoriti protiv kršenja suvereniteta drugih zemalja dok su ovisni o američkoj vojnoj pomoći.

„Za Evropljane i njihove partnere u Indo-Pacifiku, koji dugo ovise o Washingtonu za odbranu svojih interesa, ovo je posebno bolna spoznaja“, dodaje se u izvještaju.

Potreba za hrabrijim evropskim liderstvom

MSC preporučuje da evropski lideri prilagode svoje strategije taktikama Trumpove administracije i donose hrabrije odluke. „Efikasno suprotstavljanje demoliranju zahtijeva političku hrabrost i inovativno razmišljanje. Oni koji brane međunarodna pravila moraju biti podjednako odvažni kao oni koji ih žele uništiti.“

Izvještaj upozorava da se oslanjanje na „sterilne komunikee, predvidljive konferencije i opreznu diplomaciju“ u svijetu gdje su protivnici brutalniji i inovativniji, smatra receptom za neuspjeh.

„U eri politike 'razaranja', oni koji stoje po strani stalno su u opasnosti. Nije dovoljno samo reagovati i pokušavati obnoviti stari status quo. Protivnici destruktivne politike moraju učvrstiti ključne strukture, osmisliti nove održive planove i sami postati hrabri graditelji. Previše je u igri – zapravo, sve je u igri.“

Odgovor na optužbe o evropskoj autocenzuri

Izvještaj se suprotstavlja tvrdnji Vancea da su evropske elite postale autoritarne cenzorke. „Iako su vodeći članovi Trumpove administracije optužili EU i pojedine evropske vlade za cenzuru, uglavnom nisu oštro kritikovali Moskvu, uprkos stalnom unutrašnjem represivnom djelovanju i međunarodnoj agresiji Rusije.“

Izvještaj također ističe da nova američka nacionalna sigurnosna strategija čak ne sadrži posebnu sekciju o Rusiji, dok Trump i njegov tim često pokazuju zabrinjavajuću naklonost predsjedniku Rusije Vladimiru Putinu.

federalna.ba