Djeca u Evropi mogla bi doživjeti gotovo dvostruko više ekstremnih požara nego njihovi pradjedovi

Bebe rođene u Evropi mogle bi tokom života biti izložene gotovo dvostruko većem broju dana s ekstremnim vremenskim uslovima pogodnim za nastanak i širenje požara nego njihovi pradjedovi, ukoliko se borba protiv klimatskih promjena uskoro značajno ne pojača, pokazalo je novo istraživanje.

Prema rezultatima studije, globalno zagrijavanje u skladu s trenutnim klimatskim politikama znači da će dijete rođeno u Evropi 2025. godine tokom života imati tri dodatne godine ekstremnih uslova pogodnih za požare u odnosu na osobu rođenu 1950. godine.

Najveći porast očekuje se na Mediteranu

Broj dana s najtežim uslovima za brzo širenje požara najbrže će rasti na Mediteranu.

Generacija Beta, odnosno generacija rođena od 2025. godine, mogla bi tokom života biti izložena ekstremnim uslovima pogodnim za požare čak pet godina duže nego pripadnici generacije baby boomera, rođeni tokom dvije decenije nakon Drugog svjetskog rata.

Vrući, suhi i vjetroviti uslovi koji omogućavaju da se mali požari brzo pretvore u ogromne vatrene stihije pogoršani su zbog približno 150 godina zagađenja izazvanog fosilnim gorivima i širokog uništavanja prirode.

To je doprinijelo zagrijavanju planete za oko 1,4 stepena Celzijusa.

Evropa se zagrijava približno dvostruko brže od globalnog prosjeka, a sve nepovoljniji vremenski uslovi posljednjih godina doprinose požarima ogromnih razmjera koji nadilaze kapacitete vlasti.

„Važan element rizika od požara“

Rosa Pietroiusti, klimatska istraživačica sa Vrije Universiteit Brussel i vodeća autorica studije, rekla je da ekstremni vremenski uslovi pogodni za požare predstavljaju „neophodan, ali ne i dovoljan uslov“ za nastanak razornih požara kakvi su ovog ljeta zahvatili dijelove Evrope.

„Meteorološki uslovi važan su element rizika od požara – mogućnosti da požar izbije, postane izuzetno destruktivan i težak za kontrolu te da se vrlo brzo širi“, rekla je Pietroiusti.

Istraživači su kombinovali demografske podatke s rezultatima globalnih klimatskih modela i izračunali broj dana tokom kojih su vremenski uslovi za nastanak požara bili ekstremniji od najgorih pet posto dana u referentnom periodu od 1985. do 2014. godine.

Analizirali su 21 scenarij koji predviđa zagrijavanje planete od 1,5 do 3,5 stepeni Celzijusa do kraja ovog stoljeća. Taj raspon približno obuhvata najbolje i najgore scenarije s kojima bi se čovječanstvo moglo suočiti.

Prema trenutnim politikama, koje bi mogle dovesti do zagrijavanja od oko 2,6 stepeni Celzijusa, djeca rođena danas mogla bi tokom života biti izložena 84 posto većem broju ekstremnih vremenskih uslova pogodnih za požare nego ljudi rođeni 1950. godine.

Istraživači procjenjuju da se 86 posto tog povećanja može pripisati klimatskim promjenama, dok je preostalih 14 posto povezano s produženjem životnog vijeka stanovništva.

Ograničavanje zagrijavanja moglo bi napraviti razliku

Ako se zagrijavanje do kraja stoljeća ograniči na 1,5 stepeni Celzijusa, djeca rođena 2025. godine mogla bi tokom života biti izložena 1,3 godine manje ekstremnih vremenskih uslova pogodnih za požare u odnosu na scenario zasnovan na trenutnim politikama.

Ipak, cilj od 1,5 stepeni Celzijusa, postavljen u okviru međunarodnih klimatskih napora, prema procjenama bi mogao biti premašen već za nekoliko godina.

Raúl Cordero, klimatski naučnik sa Univerziteta u Groningenu, koji nije učestvovao u istraživanju, rekao je da studija ukazuje na „urođenu međugeneracijsku nepravdu“ klimatske krize.

„Samo prije mjesec dana stanovnici centralne Evrope suočili su se s uslovima pogodnim za požare kakve njihovi roditelji ili djedovi i bake nikada nisu iskusili“, rekao je Cordero.

Dodao je da su se ti uslovi nažalost pretvorili u rekordne požare u Belgiji i zapadnoj Njemačkoj.

Cordero, čiji su rođaci bili među hiljadama ljudi koji su u augustu napustili svoje domove u Njemačkoj, rekao je da bi požar koji nezaustavljivo zahvata cijeli grad bio nezamisliv za starije generacije Nijemaca.

Vrućine i suša pogoršavaju situaciju

Na jugu Evrope broj požara i površina zahvaćena vatrom decenijama su se smanjivali kako su vlasti postajale uspješnije u njihovom suzbijanju, navodi se u istraživanju čiji je koautor Cordero, objavljenom u julu.

Međutim, taj trend se posljednjih godina preokrenuo.

Osim viših temperatura i sušnijih vremenskih uslova, agresivno gašenje požara – uključujući sprečavanje čak i požara manjeg intenziteta – dovelo je do nakupljanja zapaljive vegetacije. Ona potom može poslužiti kao gorivo za razorne požare kada se pojave odgovarajući klimatski uslovi.

Dugotrajni toplotni valovi i široko rasprostranjena suša zahvatili su Evropu ovog ljeta i doveli do velikih šumskih požara u Francuskoj, Španiji, Italiji i nizu drugih zemalja.

Na nivou Evropske unije, intenzitet vremenskih uslova pogodnih za požare ove godine oborio je rekorde, dok bi površina opožarenog zemljišta mogla biti treća najveća otkako se vode dostupni podaci.

Mehanizam civilne zaštite EU aktiviran je devet puta, dok su zemlje slale avione za gašenje požara i vatrogasne ekipe kako bi pomogle susjedima koji su se suočili s požarima većim od njihovih kapaciteta.

EU planira jačanje kapaciteta za gašenje požara

Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen u godišnjem obraćanju o stanju Unije u srijedu je odala počast danskom pilotu vatrogasnog aviona koji je prošlog mjeseca zajedno s kolegom poginuo u Grčkoj.

Najavila je i planove za uspostavljanje evropske flote za gašenje požara.

„Veoma sam ponosna na odgovor Evrope, na naše evropske kapacitete koji lete širom kontinenta“, rekla je von der Leyen.

„Ali jasno je da moramo razmišljati šire i učiti brže“, dodala je, prenosi The Guardian.

federalna.ba

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.