Na inauguralni sastanak novoformiranog Odbora za mir, tijela koje je uspostavio američki predsjednik Donald Trump, u Washington stiže niz lidera čiji politički profili i reputacije izazivaju ozbiljne kontroverze. Iako je tijelo prvobitno zamišljeno kao platforma za redefinisanje budućnosti Gaze, njegov sastav otvara pitanja o demokratskom legitimitetu i stvarnim ciljevima inicijative.

Prema podacima organizacije Freedom House, značajan broj učesnika dolazi iz država koje su ocijenjene kao “neslobodne” ili “djelimično slobodne”, prenosi The Guardian.

Bliski istok: Čvrste ruke vlasti

Egipat – Mostafa Madbouly

Egipatski premijer Mostafa Madbouly predstavlja vladu predsjednika Abdela Fattaha al-Sisija, bivšeg generala koji je došao na vlast nakon vojnog udara 2013. godine. Egipat je danas zemlja sa snažno centralizovanom vlašću, u kojoj su politička opozicija, nezavisni mediji i civilno društvo pod stalnim pritiskom. Hapšenja aktivista i novinara, kao i ograničenja javnih okupljanja, postali su dio svakodnevice.

Turska – Hakan Fidan

Indeks slobode: (33/100) 'Nije slobodna'

Tursku predstavlja ministar vanjskih poslova Hakan Fidan, dugogodišnji obavještajni operativac i bliski saradnik predsjednika Recepa Tayyipa Erdogana. Erdogan je tokom posljednje decenije konsolidovao moć kroz ustavne reforme koje su ojačale predsjednički sistem, dok su brojni opozicioni političari, novinari i akademici završili u zatvoru ili pod sudskim istragama.

Izrael – Gideon Sa’ar

Indeks slobode: Izrael (73/100) ‘Slobodan’, Zapadna Obala (22/100) ‘Nije slobodna’, Gaza (2/100) ‘Nije slobodna’

Izraelski ministar vanjskih poslova Gideon Saar dolazi u ime premijera Benjamina Netanyahua. Iako Izrael ima funkcionalni višestranački sistem i nezavisne institucije unutar svojih međunarodno priznatih granica, situacija na okupiranim palestinskim teritorijama ostaje predmet oštrih međunarodnih kritika, posebno u kontekstu Gaze i Zapadne obale.

Azija: Autoritarne strukture i političke dinastije

Kambodža – Hun Manet

Indeks slobode: (23/100) 'Nije slobodna'

Hun Manet je naslijedio vlast od svog oca Hun Sena, koji je vladao Kambodžom više od tri decenije. Iako je tranzicija formalno predstavljena kao demokratska, kritičari je opisuju kao kontrolisani prenos moći unutar iste političke elite. Opozicija je oslabljena, a medijski prostor strogo kontrolisan.

Indonezija – Prabowo Subianto

Indeks slobode: (56/100) 'Djelimično slobodna'

Predsjednik Prabowo Subianto bivši je general sa kontroverznom prošlošću iz vremena autoritarnog režima Suharta. Iako je Indonezija ostvarila značajan demokratski napredak od 1998. godine, Subianto ostaje polarizujuća figura zbog optužbi za kršenja ljudskih prava iz ranijih godina.

Kazahstan – Kassym-Jomart Tokayev

Indeks slobode: (23/100) 'Nije slobodan'

Kassym-Jomart Tokayev preuzeo je vlast nakon dugogodišnjeg lidera Nursultana Nazarbajeva. Iako je najavljivao reforme, politički sistem ostaje snažno kontrolisan, uz ograničene medijske slobode i slabu opoziciju.

Pakistan – Shehbaz Sharif

Indeks slobode: (32/100) 'Nije slobodan'

Premijer Shehbaz Sharif dolazi iz političke dinastije Sharif. Pakistan formalno ima višestranački sistem i redovne izbore, ali vojska tradicionalno ima snažan utjecaj na političke procese i bezbjednosne politike.

Uzbekistan – Shavkat Mirziyoyev

Indeks slobode: (12/100) 'Nije slobodan'

Shavkat Mirziyoyev je nakon dolaska na vlast pokrenuo određene ekonomske reforme, ali politički pluralizam ostaje minimalan. Opozicione partije ne djeluju slobodno, a vlast zadržava snažnu kontrolu nad javnim prostorom.

Vijetnam – Tô Lâm

Indeks slobode: (20/100) 'Nije slobodan'

Generalni sekretar Komunističke partije To Lam dolazi iz jednopartijskog sistema u kojem su sloboda govora i politička konkurencija strogo ograničeni. Vlasti su posljednjih godina pojačale kontrolu nad internetom i društvenim mrežama.

Evropa: Populizam i demokratske napetosti

Albanija – Edi Rama

Indeks slobode: (68/100) 'Djelimično slobodna'

Edi Rama je dugogodišnji lider socijalista i bivši umjetnik, poznat po snažnom političkom stilu. Iako Albanija održava konkurentne izbore, problemi korupcije i političke polarizacije i dalje su izraženi.

Mađarska – Viktor Orbán

Indeks slobode: (65/100) 'Djelimično slobodna'

Viktor Orban je jedan od najbližih Trumpovih saveznika u Evropi. Njegova vlada sprovodi antimigrantsku politiku i reforme koje su, prema kritikama EU, oslabile nezavisnost pravosuđa i medija.

Kosovo – Vjosa Osmani

Indeks slobode: (60/100) 'Djelimično slobodna'

Predsjednica Vjosa Osmani predstavlja najmlađu državu u Evropi. Kosovo se suočava s izazovima korupcije i institucionalne stabilnosti, ali redovno održava izbore i ima aktivno civilno društvo.

Južna Amerika: Liberalni populizam

Argentina – Javier Milei

Indeks slobode: (85/100) 'Slobodna'

Javier Milei, ekonomista i bivša medijska ličnost, vodi radikalnu ekonomsku reformu s ciljem smanjenja državne potrošnje. Njegov stil upravljanja i retorika protiv “lijevih ideologija” izazivaju duboke podjele u argentinskom društvu, uprkos visokom demokratskom rejtingu zemlje.

Sastav Odbora za mir pokazuje kombinaciju autoritarnih režima, djelimično konsolidovanih demokratija i nekoliko liberalnih sistema. Upravo ta mješavina postavlja ključno pitanje: može li tijelo sa ovakvim članstvom predstavljati novi stub međunarodnog poretka ili je riječ o političkom savezu okupljenom oko ličnih i geopolitičkih interesa?

federalna.ba